Return to flip book view

Nationale Parken Paspoort

Page 1

NATIONALE PARKEN DUINEN BOSSEN HEIDE LAAGVEEN GETIJDENWATER BEEKDALEN VENNEN NEDERLAND IN 21 NATUURGEBIEDEN

Page 2

Page 3

Welkom in het park Nederland telt 21 Nationale Parken Je vindt er duinen bossen heide laagveen getijdenwater beekdalen en vennen In dit Nationale Parken Paspoort kun je ze verzamelen Eigenlijk heb je nu een prototype in handen Dit paspoort naar Amerikaans voorbeeld heb ik in mijn vrije tijd in elkaar geknutseld Stempels verzamelen is er daarom nog niet bij Je mag dus zelf iets in het stempelvakje tekenen als je een park bezocht hebt Hoe nu verder Ik hoop dat er uiteindelijk een cht Nationale Parken Paspoort komt gemaakt door iemand die dat veel beter kan dan ik En stempels natuurlijk Tot het zover is kun je dit paspoort gebruiken Je zult merken dat er ook bij jou in de buurt een park is waar je nog niet of niet vaak genoeg geweest bent Ga daar eens kijken Laat je even weten wat jouw favoriete park is als je ze allemaal afgevinkt hebt Martjan Kuit

Page 4

Jac P Thijsse Jac P Thijsse wordt gezien als grondlegger van natuurbescherming en educatie in Nederland Hij was een van de oprichters van Natuurmonumenten Deze organisatie stelde in 1930 Nationaal Park Veluwezoom in het eerste nationale park van Nederland

Page 5

INHOUD DE PARKEN 007 Schiermonnikoog 008 Lauwersmeer 009 Duinen van Texel De 010 Alde Feanen 011 Drentsche Aa 012 Drents Friese Wold 014 Dwingelerveld 015 Weerribben Wieden 016 Zuid Kennemerland 017 De Sallandse Heuvelrug 018 De Hoge Veluwe 020 Veluwezoom 021 Utrechtse Heuvelrug 022 De Biesbosch 023 Oosterschelde 024 De Loonse en Drunense Duinen 026 De Maasduinen 027 Grenspark de ZoomKalmthoutse Heide 028 De Groote Peel 029 De Meinweg 030 Nieuwe land OP DE COVER Op de voorkant van dit paspoort staat een prachtige foto van het vlonderpad in het vennengebied van Landgoed Huis ter Heide bij Tilburg Dat ligt op een steenworp afstand van De Loonse en Drunense Duinen maar niet in een nationaal park Ach je kunt niet alles hebben 010 Laagveenmoeras 012 Aa bos en heide In dit door veenwinning gevormde gebied broeden meer dan honderd verschillende soorten vogels Een groot deel van dit gebied werd eeuwenlang door de boeren uit de omliggende dorpen gebruikt voor het begrazen door schapen 028 Vogelrijk wandelen 030 Divers en gemaakt Een hoogveengebied waar vroeger turf is gestoken Nu is het een vogelrijk natuurgebied Een groot en verrassend natuurgebied op een vleugelslag van Amsterdam

Page 6

Twee vuurtorens Op Schiermonnikoog krijg je twee vuurtorens voor de prijs van n In 1910 wordt de witte Zuidertoren overbodig omdat de rode een mechanisch ronddraaiend licht krijgt Sindsdien is het bouwwerk van architect Herman Guillaume Jansen gebruikt als watertoren en zendmast Tegenwoordig zit er een museum in het hagelwitte Rijksmonument

Page 7

Schiermonnikoog 53 29 NB 6 12 OL Eilandleven Schiermonnikoog is n van de meest wilde plekken van Nederland Het eiland is gevormd door sterke zeestromen straffe winden en stuivend zand Nog altijd is de natuur hier voortdurend in beweging Op de Oosterkwelder en het strand gaat alles vanzelf Mensen sturen hier niet in de ontwikkelingen De natuur vaart er wel bij als wind water zand en zout hun gang gaan Sinds 1989 is Schiermonnikoog een Nationaal Park Het hele Waddengebied is in 2009 door UNESCO erkend als Werelderfgoed 7 Schiermonnikoog

Page 8

Lauwersmeer 53 23 NB 6 12 OL Vogelparadijs In de wildernis van water en eilandjes bos rietvelden en ruige graslanden op de grens van Groningen en Friesland broeden ruim 100 vogelsoorten en overwinteren elk jaar tienduizenden ganzen In het voor en najaar tijdens de vogeltrek is het vogelfeest het grootst Dan kun je op n dag 30 000 brandganzen zien overvliegen Nationaal Park Lauwersmeer heeft sinds oktober 2016 officieel het predicaat Dark Sky Park Dit is een gebied waar de duisternis behouden blijft en waar bezoekers s nachts welkom zijn om die duisternis te beleven en van een heldere sterrenhemel te genieten 8 Lauwersmeer

Page 9

Duinen van Texel 53 9 NB 4 48 OL Zee en strand Welkom op het westelijk deel van Texel van het zuidpuntje bij De Hors tot de noordpunt bij de vuurtoren Je vindt hier kleurige heidevelden bijzondere kwelders natte duinvalleien droge duinen loof en dennenbos uitgestrekte stranden Het idee om van het duingebied van Texel een Nationaal Park te maken is al oud De bekende natuurbeschermer Jac P Thijsse pleitte er in de jaren dertig van de vorige eeuw al voor om van het gehele duingebied van Texel een Nationaal Park te maken Zijn wens is uiteindelijk op 1 mei 2002 werkelijkheid geworden 9 Duinen van Texel

Page 10

De Alde Feanen 53 7 NB 5 55 OL Laagveenmoeras In het hart van Friesland in de driehoek tussen Leeuwarden Heerenveen en Drachten ligt het bijna 2 300 ha grote laagveenmoeras De Alde Feanen Een zeer afwisselend landschap bestaande uit meren petgaten rietlanden ruigten struwelen en moerasbossen In dit door veenwinning gevormde gebied broeden meer dan honderd verschillende soorten vogels In de winter pleisteren in het gebied grote aantallen ganzen eenden en steltlopers In het vroege voorjaar kunnen enkele tienduizenden steltlopers zoals kemphaan grutto en wulp doortrekken 10 De Alde Feanen

Page 11

Drentsche Aa 53 9 NB 6 36 OL Beek en boer Nergens in Nederland vind je een beek als de Drentsche Aa Kronkelend haar weg zoekend door het landschap zoals zij dat al eeuwen en eeuwen gedaan heeft In dit uitzonderlijk gaaf gebleven landschap cre erden boeren gedurende duizenden jaren een grote rijkdom aan natuur Dichter Rutger Kopland die in de buurt van de beek woonde maakte in de omgeving van Schipborg een brug over de Drentsche Aa Uit zijn gedicht Drentse A Morgens aan de rivier morgens waarin hij nog lijkt te overwegen waarheen hij die dag weer zal gaan De Drentsche Aa is anders dan andere Nationale Parken in Nederland Het gebied heeft binnen haar grenzen 21 dorpen en gehuchten en bestaat voor meer dan de helft uit landbouwgrond 11 Drentsche Aa

Page 12

Drents Friese Wold 52 55 NB 6 17 OL Aa bos en heide Het Nationaal Park Drents Friese Wold is n van de grootste natuurgebieden van Nederland In 2000 werd ruim 6000 hectare bos heide stuifzand en beekdalgraslanden aangewezen als Nationaal Park Een groot deel van dit gebied werd eeuwenlang door de boeren uit de omliggende dorpen gebruikt voor het begrazen door schapen De Vledder Aa stroomt door het Nationaal Park Dichteres Marga Kool dichtte over dit beekje De mensen gaan wondere wegen zegt de beek Wat is de zin Ik heb de tijd ik ken mijn plaats mijn stroomgebied ik kom ik ga Een stukje eeuwigheid de Vledder Aa 12 Drents Friese Wold

Page 13

Schapen Wie in Nederland de natuur in gaat komt vroeg of laat schapen tegen Ze doen nuttig werk Zonder schapen zou heidelandschap in korte tijd in een bos veranderen

Page 14

Dwingelderveld 52 49 NB 6 24 OL Natte heide Het Dwingelderveld is een bijna 4000 hectare groot nat heide en bosgebied in het zuidwesten van Drenthe met een vrijwel ongestoorde horizon In dit gebied kunnen soorten vogels en dieren leven die in andere landschappen minder kansen hebben Dwingelderveld is het grootste natte heidegebied van West Europa Natte laagtes slenken genoemd en hoge zandruggen wisselen elkaar af in het uitgestrekte Dwingelderveld Je vindt er heide bos jeneverbesbosjes stuifzand en ruim veertig vennen Een deel van die vennen is ontstaan in de ijstijd andere zijn het resultaat van veenafgravingen 14 Dwingelderveld

Page 15

Weerribben Wieden 52 47 NB 5 57 OL Sloot meer otter Nationaal Park Weerribben Wieden is met ruim 10 000 hectare het grootste aaneengesloten laagveenmoerasgebied van Noordwest Europa Een labyrint van plassen meren slootjes mysterieus ogende moerasbossen uitgestrekte rietpercelen en bloemrijke hooilanden Kraamkamer voor bijzondere plant en diersoorten en uitvalsbasis voor varende fietsende en wandelende recreanten In Weerribben Wieden werden in 2002 otters uitgezet Die kwamen in het gebied van nature voor maar stierven in de jaren tachtig van de twintigste eeuw uit Ze hebben zich sinds de herintroductie weer in het gebied gevestigd en verspreid over andere delen van Nederland Als je toch naar zeldzame dieren aan het speuren bent Weerribben Wieden is n van de drie natuurgebieden in Nederland waar de Grote Vuurvlinder voorkomt 15 Weerribben Wieden

Page 16

Zuid Kennemerland 52 25 NB 4 35 OL Grote grazers In het uitgestrekte bos en duingebied tussen IJmuiden Haarlem en Zandvoort leven meer dan honderd vogelsoorten herten ree n konijnen vlinders maar ook konikspaarden shetlandpony s en Schotse hooglanders Ook begraast een kudde wisenten de Europese bizon een deel van het 3800 hectare grote Nationaal Park Het park werd in 1995 ingesteld Even over de wisent het neefje van de Amerikaanse bizon en een verre verwant van ons huisrund In vergelijking met onze huisrunderen hebben ze een veel slankere bouw een hoge rug korte naar boven gekromde horens en een vrij egale kastanjebruine vacht In de schaduw van een volwassen bos zijn ze dan ook moeilijk te ontdekken Gelukkig dragen sommige wisenten in Zuid Kennemerland een GPS halsbandzenders Kun je ze net wat makkelijker vinden 16 Zuid Kennemerland

Page 17

De Sallandse Heuvelrug 52 19 NB 6 25 OL Vergezicht en heide Een gebied met on Nederlandse vergezichten over grote golvende heidevelden en uitgestrekte bossen De Sallandse Heuvelrug tussen Hellendoorn en Holten In een ver verleden vormden schuivend ijs smeltend water en stuivend zand het landschap Ook de mens heeft er zijn sporen nagelaten waarvan de oudste dateren van vijfduizend jaar geleden De huidige aanblik van het gebied is vooral in de laatste eeuwen ontstaan Zandverstuivingen veroorzaakt door overbegrazing van heidevelden werden begin vorige eeuw beteugeld door het aanplanten van bos Dieren zijn er ook Ree n vossen en steenmarters maar ook tachtig vogels waaronder de roodborsttapuit en de raaf 17 De Sallandse Heuvelrug

Page 18

De Hoge Veluwe 52 5 NB 5 48 OL Witte fietsen Misschien wel het bekendste nationaal park van allemaal De Hoge Veluwe is ongeveer 5 400 hectare groot en beslaat ongeveer vijf procent van de Veluwe Je moet entree betalen maar dan mag je wel gebruikmaken van de kenmerkende witte fietsen Scheur langs het Kr ller M ller Museum en het Jachthuis Sint Hubertus en geniet onderweg van bos hei en zandverstuiving Het park ontstond in 1935 toen het echtpaar Anton en Helene Kr ller M ller hun Veluwse bezittingen verkochten aan de nieuw opgerichte Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe 18 De Hoge Veluwe

Page 19

De koning burlt Het edelhert is het grootste op het land levende zoogdier van Nederland Je vindt ze op de Veluwe en in de Oostvaardersplassen Op De Hoge Veluwe leven zo n 200 edelherten Het dier wordt wel de koning van het park genoemd Het volwassen mannetje met kolossaal gewei imponerende hals en trotse houding heeft ook absoluut iets koninklijks

Page 20

Veluwezoom 52 1 NB 5 57 OL Oud en ongerept Het oudste nationale park in Nederland Sinds de eerste aankoop in 1911 is Veluwezoom uitgegroeid tot een eldorado voor wandelliefhebbers er zijn verschillende wandelroutes uitgezet Tijdens de wandeling kun je edelherten damherten en wilde zwijnen tegenkomen Je vindt hier haast ongerepte natuur met bossen heidevelden zandverstuivingen en landgoederen Kenmerkend voor Veluwezoom is het reli f nergens anders op de Veluwe vind je zoveel heuvels en heb je zo n mooi uitzicht Op de Posbank bijvoorbeeld kun je bij mooi weer tot in Duitsland kijken 20 Veluwezoom

Page 21

Utrechtse Heuvelrug 52 4 NB 5 20 OL Utrechtse bergen De Utrechtse Heuvelrug loopt als een hoge zandrug van de Grebbeberg bij Rhenen tot aan het Gooimeer bij Huizen De stuwwal ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd het Saalien met zijn bossen en heidevelden rijst op uit het vlakke agrarische landschap Het zuidelijk deel van de Utrechtse Heuvelrug is aangewezen als Nationaal Park Naast de stuwwal horen ook de uiterwaarden van Amerongen bij het Nationaal Park Het is een gebied van bossen buitenplaatsen en bergen 21 Utrechtse Heuvelrug

Page 22

De Biesbosch 51 45 NB 4 48 OL Zoetwatergetijde Nationaal Park De Biesbosch is het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa Je vindt hier veel kreken en wilgenvloedbossen Het ontstaan van dit natuurgebied is te danken aan de Sint Elisabethsvloed van 1421 toen zo n zestien dorpen in de omgeving van Dordrecht verzwolgen werden door de vloed nadat de dijken het hadden begeven Er ontstond een zoetwater getijdengebied met kreken en wilgenvloedbossen Sinds de afsluiting van het Haringvliet in 1970 zijn eb en vloed echter in grote mate verdwenen De Biesbosch dankt zijn naam aan de eerste planten die zich op het open water vestigden biezen Als je er toch bent probeer even een bever te spotten 22 De Biesbosch

Page 23

Oosterschelde 51 34 NB 3 57 OL Heel veel water De Oosterschelde is het grootste en natste nationaal park van Nederland Het is een wereld van getij wind en vooral water veel water Het gebied staat via de stormvloedkering in open verbinding met de Noordzee Twee keer per dag stroomt 800 miljard liter zout water het gebied in en uit De slikken en zandplaten die bij vloed onder water staan vallen bij eb weer droog 23 Oosterschelde De Oosterschelde is vanwege deze getijdennatuur een uniek gebied een dynamische wereld van wind water slikken en schorren Daarnaast heeft de Oosterschelde een fascinerende onderwaterwereld met bruinvissen en zeehonden en de stenen van de dijken zijn omgetoverd in een kleurrijk tropisch aandoend rif Je vindt hier honderden soorten planten en dieren De Oosterschelde is een thuis een kraamkamer en een wegrestaurant tegelijk

Page 24

De Loonse en Drunense Duinen 51 39 NB 5 7 OL Duinen zonder zee Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen wordt ook wel eens de Brabantse Sahara genoemd Hier vind je dertig vierkante kilometer stuifzand dat nog steeds vrij rond kan waaien En bos en hei Door de poolwinden in de laatste ijstijd ontstonden in Brabant veel dikke pakketten zand 24 De Loonse en Drunense Duinen Het verschil in temperatuur tussen dag en nacht kan oplopen tot wel 50 graden Celsius Dat zorgt voor een unieke flora en fauna Dieren zijn er ook Zo is de das hier met succes in geherintroduceerd Verder Boomkikkers heikikkers en kamsalamander Ook ree n en vossen worden gesignaleerd in het gebied Net als rijgstreeppadden marters hagedissen en koninginnenpages Goed om je heen kijken dus

Page 25

Inlandse duinen Duinen vind je bij water maar ook op andere plekken De meeste inlandse zandgebieden zijn ontstaan in de Middeleeuwen Door overbeweiding verdween de beschermende vegetatie kreeg de wind vrij spel en konden duinen ontstaan

Page 26

De Maasduinen 51 35 NB 6 5 OL Duin en nachtzwaluw In het noordoosten van Limburg vind je tussen de Maas en de Duitse grens het Nationaal Park De Maasduinen In dit 4500 hectare grote natuurgebied moet je vooral even op de hoefijzervormige duinen langs de Maas letten Paraboolduinen Zin om een bijzonder dier te spotten Zoek naar de nachtzwaluw De langeafstandstrekker overwintert in tropisch Afrika maar is in de zomer gewoon hier te vinden Ze maken een beetje een ratelend geluid dat alleen in het donker en in de broedtijd te horen is Volgens de vogelgids van de Vogelbescherming klinkt dat ongeveer zo Tjurrrrrrrrrrrrrrrrrrr urrrrrrrrrrrrrr Succes 26 De Maasduinen

Page 27

Grenspark de Zoom Kalmthoutse Heide 51 24 NB 4 24 OL Over de grens Grenspark De Zoom Kalmthoutse Heide is een Nationaal Park op de grens van de Nederlandse provincie NoordBrabant en de Belgische provincie Antwerpen Toch voelt het gebied grenzeloos eindeloos Dat is misschien te danken aan de grote diversiteit in het landschap Weidse ongerepte landschappen van heide vennen duinen bossen weilanden en polder wisselen elkaar hier af Het grensoverschrijdende nationaal park is ingesteld in 2001 Het zwaartepunt van het park ligt in Vlaanderen met het drukbezochte Staatsreservaat de Kalmthoutse Heide Het Nederlandse deel is rustiger In het gebied liggen enkele landbouwenclaves met weilanden Wil je een leuk diertje spotten Ga op zoek naar de rosse woelmuis Die herken je aan zijn kastanje of roodachtig bruine rug en grijzige vlanken Bij jonge dieren is de vacht veel grijzer van kleur En het beestje is gruwelijk schattig natuurlijk 27 Grenspark de Zoom Kalmthoutse Heide

Page 28

De Groote Peel 51 21 NB 5 49 OL Vogelrijk wandelen Nationaal Park De Groote Peel is een hoogveengebied waar vroeger turf is gestoken Nu is het een vogelrijk natuurgebied waar je goed kunt wandelen De Groote Peel is een restant van de Peel ooit een zeer ondoordringbaar gebied Het is door schrijver Antoon Coolen in Peelwerkers beschreven als een mengeling van grootse trage romantische vegatieve wording van eenzaamheid verlatenheid barheid barsheid grauwheid en kommervol hard werken 28 De Groote Peel

Page 29

De Meinweg 51 10 NB 6 7 OL Slang en vlinder De Meinweg is een uniek terrassenlandschap met steile overgangen tussen de terrassen De terrassen zijn in de loop van tienduizenden jaren ontstaan door inschuringen van De Maas en verschuivingen in de aardkorst langs de drie breuklijnen die door het gebied lopen n van deze breuklijnen is de bekende Peelrandbreuk Dwars op de terrassen voeren twee beken het water af van het bovenste plateau naar de Roer Het gebied is bekend vanwege het grote aantal soorten reptielen en amfibie n De adder gladde slang levendbarende hagedis en hazelworm bijvoorbeeld Oko zijn hier 50 dagvlindersoorten waargenomen en 340 soorten nachtvlinders 29 De Meinweg

Page 30

Nieuw Land 52 30 NB 5 20 OL Divers en gemaakt Bij Almere en Lelystad op een vleugelslag van Amsterdam ligt een groot en verrassend natuurgebied Nationaal Park Nieuw Land Door mensenhanden gemaakt land en nog volop in ontwikkeling Nieuw Land vraagt u Ja onder meer de Oostvaardersplassen en de Marker Wadden zijn onderdeel van dit enorme park Het gebied wordt ingericht op basis van een masterplan van architectenbureau Mecanoo dus veel gemaakter dan deze natuur wordt het niet Het is wel lekker divers Water land konikpaarden herten nieuwe eilandjes je hoeft je niet te vervelen 30 Nieuw Land

Page 31

Vos De Oostvaardersplassen is een goed leefgebied voor dit dier omdat er niet op hem gejaagd wordt en er voldoende eten is

Page 32

Colofon Het Nationale Parken Paspoort is een hobbyproject van Martjan Kuit Voor het 015 016 die op de websites van de Nationale Parken te vinden is en gratis te gebruiken foto s van websites als Unsplash Pixabay en Wikimedia Commons Hier vind je de Cover Jessica Arends via Unsplash 002 CrizzlDizzl via Pixabay 003 Krista Kuit Verwoerd 004 Onbekend Publiek domein via Wikimedia Commons 006 Erik Jan Leusink via Unsplash 007 Klaas Huizenga via Pixabay 018 Uberprutser via Wiki Commons Pixabay 010 Dominicus Johannes Bergsma Gouwenaar via Wikimedia Commons 012 WeeJeeVee via Wikimedia Commons 022 Commons Donar Reiskoffer via Wikimedia Commons Robintuik via Wikimedia Commons Commons Michiel Verbeek via Samasnookerfan via Wikimedia Commons Twighlightzone via Pixabay 030 Hans Bijstra via Pixabay Rijksdienst voor het Cultureel 031 Vincent van Zalinge via Unsplash 032 Vincent van Zalinge via Unsplash De maker van het Nationale Parken Paspoort heeft zijn best gedaan om alle Pixabay rechthebbenden met betrekking tot Jonathation via Wikimedia foto materiaal in dit boekwerkje te Commons achterhalen Is er toch iets fout gegaan Goddessofenjoy via Pixabay Laat het weten via martjankuit nl contact Paul van de Velde via Alfred Derks via Pixabay Pixabay Onbekend G Lanting via Wikimedia Commons 025 Joan Villalon via Unsplash 026 Campinia88 via Wikimedia Commons D rzan C rano via Wikimedia Commons Lieblingsgouda via Wikimedia Commons 027 Pixabay Back Fran oise Rondaij Koch via A_Different_Perspective via 024 Tom und Nicki L schner via A Beijeman via Pixabay Wikimedia Commons 023 Commons Gouwenaar via Wikimedia Edaen via Wikimedia Commons Commons Uberprutser via Wiki 014 Wikimedia Commons Gouwenaar via Wikimedia Jip Bosch via Wikimedia Wikimedia Commons Plonk66 via Pixabay B hringer Friedrich via Wikimedia Commons Alexas Photos via Pixabay Yvonne Photography via 013 Commons 020 021 Bert Kaufmann via Wikimedia Marek Szczepanek via Tim ten Cate via Unsplash Andre Brasse via Wikimedia Commons 029 TimZur via Pixabay 019 via Wikimedia Commons 011 Commons Commons Dominicus Johannes Bergsma Evgeni Tcherkasski via Publiek Domein via Wikimedia Waltvdhoeven via Wikimedia Onderwijsgek via Wikimedia Wiki Commons 009 FrDr via Wikimedia Commons Kathy B scher via Pixabay Commons U S Fish Wildlife Service ia via Wikimedia Commons Wikimedia Commons Erfgoed via Wikimedia Hans Braxmeier via Pixabay Marek Szczepanek via Wikimedia Commons Wikimedia Commons Aline Dassel via Pixabay 008 028 Agnes Monkelbaan via Commons 017 boekje is gebruikgemaakt van informatie namen van de fotografen Publiek Domein via Pixabay Frank Vassen via Wikimedia Commons Ansgar Scheffold via Pixabay

Page 33

Page 34

Ons land heeft 21 Nationale Parken Samen vertellen zij het verhaal van de Nederlandse natuur Spaar jij ze allemaal Park bezocht Vraag een stempel Of teken zelf iets in het rode stempelvakje