simplebooklet thumbnail

ДЖЮРЕГИННГДЕ
АСРА МЕНИ
CÜREGİNGDE ASRA MENİ
Şiir
Leman J Koç
Kapak Tasarım
le-Jul Design
1. Basım: Haziran, 2016
ISBN
Tasarım ve Ofset Harlık:
Simge Edebiyat
0555 618 87 90
simgeedebiyat@gmail.com
Baskı ve Cilt:
Ankara Ofset Basım Matbaacılık Tic. Ltd. fiti
Büyük Sanayi 1. Cad. Necatibey İşhanı Alt Kat No: 93
Tel: 0312 383 50 63
İskitler / ANKARA
Şiir; ülkemdir
benim
yeri
atlasta
yerle gök arası
kıtaları
sınırsız
geçiş serbesttir..!
Назму; джуртумду
мени
джерим
атласта
джерле кёк арасы
чексиз
озарга, еркинсиз ..!
Таулу Халкыма ...
ДЖЮРЕГИНГДЕ АСЫРА МЕНИ
Сени ол мийик тавларынгда тувмадым
Ичмедим мен Кобан сувларынгдан
Адамла кёрмеген джерине болур му тансык?
Мен тансыкма тувгаллы санга,
Енди ызына кайтмазлык атама тансык болганча
Сюрюлмедим джуртумдан мен урулмадым
Кувулмадым елимден мен тутулмадым
Айрылмадым анамдан юзюлмедим а, я
Мен нек джылайма ешитсем, кёчкюнчю джырлага
Джюрегимден юзюлюп тамырла копганча
Юренмедим мен елиф-ба бла арапча окурга
Кайдан а билейим, тав тилни Джйрилле джазарга
Билдим; башха тилде джазылмайды санга ыйнарла
Мен джылайма юч тилде сёзюмю анламаган
Шам'да тувуп ёсген карнашым Кочхар'га.
Не ата джуртумдама мен не тувган елимде
Вой, джашайма кёп тюрлю миллетлени ичинде
Спанисх, Джхинес, Енглисх / ала сёлешелле хар тилде,
Окуганма, алай а кёп джазганма Тюрк тилде
Биринида ызы калмайды ана тилимча, джюрегимде.
Тамырым сендеди мени, кайда тувсам ёссемде
Ата джуртумса сен, юзюлюп сенден кенге кетсемде
Джапрагынма сени мен, курутмай ёстюргенме ичимде
Кёлюмю ташасында чырмала санга атамча кюйгенме
Джюрегингде асыра мени, сенден узакта ёлсем де.
ТИЛИМ МЕНИ, КЮН ЧЫРАГЫМ
Ана тилге онг берген, аны сёлешген халкыды
Тил; аджашханнга джолун джарытхан кюн чырагыды,
«Хенюз» деб, катыштырмагыз ол тав тилде, «алкын»-ды.
Тавлу есек бизге Алан, тилден башха кайсыды?
Тюшюнейик бир, беллявну кайсы тилде тынгладык?
Абынсак биз,«вой, анам» деб, алга кимге джыладык?
Кёб тил юрендик, кеси тилибизге нек уялдык?
Унутмайык, тарихте ненча ачув бла сыналдык!
Тавча сёлешгеннге башха тилде джувабыгыз,
Кайда тилге иелик, кайры барад ахырыбыз?
Биз Тавлубуз теренди тарихте сыйлы тамырыбыз
Билмейбиз унутсак, башхалага катышырыкбыз
Юренейик талай тил, ала илму байлыгыды
Юретмесе ата-ана тилни ем уллу айыбыды
«Хепигиз» деб айтмайык, аны тюзю «барыгыз»-ды.
Кайсы тил сёлешсек бизни тюл, аны сагышыды
Тил ёлсе биргесине ёледи, савлай атлары
Ол тилде кюн тувушу, чамлары, джулдузлары
Ёлмесинле ол тилде кушла, емда назмулары
Ана тилге джан берейик, болмайык тил мурдары.!
КЮЗГЮ
Джанкылычтан юрендим мен назмуну
Ол тавлага тюшген джарыгындан
Кызылны, джашилни, кёкню кёргюзюп алга
Бети бла бояганында кёлюмю орнуну.
Джангурладан тюшдю ол, колларыма булутладан.
Кыш джазга айланганында, тав етекледе, гоккаладан
Ёсгенлеринде кесилигинден, тюрлендирмей бетлерин
Куртха, кушха, адамга бирча ышарганында
Кюз айлада айлана еди ол. Салкын кёлекгеледе.
Кёрдюм... Джылавунда еди мызы терек, чапрагыны
ызындан...
Джашавну кёкюрегинде сора, -кюн таяклача.
Узалып алдым аны, чырмадым джараларыма,
Башха тилледен да джырлады бир кесек кулагыма,
Бирини да есине алмады джюрегим, ана тилден
алганча.
Назму хар джерде еди.
Сенде ...
Анда ...
Мында ...
Еслемей озуп кетгеним, джашавну джол
кыйырларында:
Ким кетседе менден, ол саклай еди,
Мени манга ескертиб, ичиме кюзгю тутханча
ОН ЕКИ ХАЛАЛ НЁГЕР
Джылны биринчи айы Башил ай
Кар-буз джавар тохтамай
Екинчисини аты; Байрам айды
Сууугуна адам чыдамайды
Тотурну ал айы, ешикден каратыр
Адамга гетмен, кюрек джактырыр
Тотурну арт айы гоккала ачарла
Кууанч ете вой, канатлыла учарла
Хычавман айда балийле ашарбыз
Ак улакчыкланы биз башын сыларбыз
Никкол айда джай келе тебрер
Джашла ары бери айлана тепсер
Елия келсе джагып кюйдюрюр
Кырдыкланы, хансланы ёлтюрюр
Кырдар айда болур ашлыкчыла бай
Озуп кетмез аланы куандырмай
Кюз айга уа джокту бир сёзюм
Келтирир ол манга, джашил-боз
джюзюм
Кюз айны арты келсе чегетледе
Кызыл-сары кууанч етер терекледе
Абыстол'да джангур куя етер джол
Джибиме сен кесинге бек сак бол.
Ендиреуюк ай бир джылны арт айы
Бузлатыр аланла иги кийинигиз каты
Бу он еки ай, он екисиде халал нёгер
Бизге конак бола хар джыл, келе-кетер
Бары да ариу, бек сюйюмлю
Ишлегенге ала бек беримли
Еринчекле ай бла кюн сайлар
Тавусуп джашавну бошха байлар.
Ма ашырдык халал нёгерлени буджолда
Аллах айтса кайтып келирле джангы
джыл
Джылны 12 айыны атлары; (карачайча, енг, тр, ру)
Башил ай -джануарй - Оджак -Январ
Байрым ай - Фебруарй - Шубат - Феврал
Тотурну ал айы -Марджх - Март- Март
Тотурну арт айы - Април - Нисан- Апреля
Хычавман ай - Май - Майыс - Мая
Никкол ай -джун - Хазиран – июн
Елия ай -джулй - Теммуз - июл
Кырдар ай - Агуст - Агьустос - Август
Кюз ай - Септембер - Ейлюл - Сентябр
Кюз айны арты -Оджтобер- Еким -Октября
Абыстол -Новембер - Касым - Ноябр
Ендиреуюк - Деджембер - Аралык Декаб
КЁЗЛЕРИНГДЕ
Мен бугюн бир сабийни кёзлеринде
Мингле бла кушла кёрдюм.
Кирпиклерине конуб, алай -
Канатлары сыныб, учалмай!
Кёзлеринде тавла, кёрдюм
Кёзлеринде булутладан
Джазылмаган назмула ...
Кёзлеринде
Ненча адам кёрдюм
Бюгюн
Бир сабийни,
Минги тавну арты бла
Кум тюзлерине тёгюлюб, Асиа’да
Джылы кёз джашлары бла кюйдюм.
Мен бир сабийни кёзлерине караб;
Кушланы,
Агачланы,
Тавланы...
Бир халкны савлайын сюйдюм.
Бугюн
Кайтмазча бир сюргюнден,
Мен
Джюрегими бир тавну джюрегине сюрдюм...
ОТ АЛЫРГА МЫ КЕЛГЕН ЕДИНГ?
''От алыргамы келген единг да джюрегьимден
терк кеттинг от салып кеси джюрегинги ызы бла.. ''
( ЛК)
Бир кыйырыны кабындырган есе
тамланнгы аявсузга
силдеген, джашав
кёл джарынгыннгы, кёсев етиб
оту бла
Ызлары кайтыб келир да ызына
качып кутулалмазса
бир сюймекликни
джюрек джырган
джыры бла
Д Ю Н И Й А
Сюребилгенинг тенгли топуракды,
Сюебилгенинг тенгли мамырлык
Бу дюния
Ышанабилгенинг тенгли нёгер,
Тюшюнебилгенинг тенгли уллу
Джашайбилгенинг чаклы
Д ю н и й а
УЛЛУ СЫЙ
Кызыл тубанла тюшгенче чачларынга
Айны джарыгы куюлганды кечеден
Сен Кобан сувну кызы,
Кюнню джашынган орнуду кол аязынг
Сен колларынг бла аязланы тый,
Таралады кюн
-кюнден чачларынгы джый
Муну на алай бил; уллу Аллах
- сени -
Сюйгенден болмаз уллу сый
Кёкде джарыган джулдузча кёзлеринг
Кёзюме тийсе, джер-кёк калтырайды
Сен Минги Тавну алазы,
Джюрекни джылынган орнуду ол авазынг
Сен колларынг бла джулдузланы джый
Кесинг кет
-сенгде джюрегини менде тый
Муну ва алай бил; уллу Аллах
- сени -
Сюйгенден болмаз уллу сый
НЫГЫШ'та ...
Джюрек сагышлары бла
олтураедиле, карт-атам
бла атасы
тюшюмю кюн турушунда ...
Бири ныгыштан карай, ата джурт Кафказны-
ёбюрю Тюрк'де капакбашындан,
Атамы сорадыла да, манга
Неу Ёрк'ну мийик хуналарындан
узалып джеталмай;
''Кайгы етмегиз,'' дейме, мен алага
- Джюрегиме асралыбды, алып келирме биргеме,
.. саклаб туругуз джарсымай.
...дей турама да, алай
джашымы тавушу бла сагаяма
- ''ёу миссед тхе траин, моммй уаке уп!
...деп айтады, тюшюмю ныгышында
ма, былайды бизни халыбыз ,
тёрт ёмюрню ахырында -
тренлени качыра джуклайбыз
анда мунда
Кафказдан чачылган Тавлула ...
Ныгыш:______________________________________________________________
Топланма ери, булушма ери (Карачай кёйлеринде кёйюн яшлылары херханги бир
куйту ерде (ев дегьил) топланарак хер конуда сохбет едерлер, гёрюш алыш-
веришинде булунурлар, хатта кёй йёнетиджилерине тавсие карарлар алырлар;
кеза шакалашырлар, тюркю сёйлерлер,
менкыбелер анлатырлар. Иште яшлыларын сюрекли бир арая гелдиклери бу
ере ныгьыш денир.) __( Кайнак: Йылмаз Невруз /Карачай*Малкар Сёзлюк'тен)
''ёу миссед тхе траин, моммй уаке уп! : ''Тренни качырдынг, анам уян ''
ДЖЮРЕК ДЖЫЛУВ
Сабийликде;
Кучагындады ол, аны джылывунда
Джумшак тавушунда, беллавунда -
Джюрек джылув; Анача!
Керексе сен хар тувганга.
Джашлыкта;
Сагышындады ол, аны кюн чачларында
Ийнарларында, субай санларында -
Джюрек джылув; Сюйгенча!
Керексе сен хар кимге да.
Картлыкта;
Мархаматындады ол аны сыйында
Хурматында ол тувдугуну колунда -
Джюрек джылув; Намысча!
Керексе сен хар заманда.
Джашавда;
Солувундады ол аны чархында
Джоловундады ол ёмюрню джолунда -
Джюрек джылув, Джанча!
Керексе джашавда сен хар бир джанга.
М А Р Ш Ы
Сен кёлге тувгьан кюнчесе
Савлай Америка'ны ичинде
Тавлу джюреклени джылыта
Адебинг сыйынг юсюнгде
Сыртынгда барды кёп джюгюнг
Сен тохтамаздан ишлейсе
Халк чачыла тебресе
Тохтагьыз етмегиз, дейсе
Бузула турса да заман
Бузулмайд сени енчи сыйынг
Качан да тохтамайды сени
Халкга етер куллугьунг.
Адетни намысны саклавчу
Сен халкга юлгю, оновчу
Тёгерегинге джыйыла сабийле
Сен джолса, ала сенде джолувчу
Сен халкга бере, халк санга
Болушлукда еришесиз
Тас болмайык дей, бу кралда
Канат керип кюрешесиз
Акба деб атадыла санга
Кафказдан тувгьан ак баласа
Кёп джаша атынг бла, сен;
Елбрус'ну Оджеан'да харсыса.
_______________________________________________________________________________________________________.
Нот: Бу марш Семенланы Симайыл'ны, Минги Тав джырыны ёлчюсю - ритми –
армониси бла байламлы джазылыб, АКБА дернек (Америджан Караджхай
Беневолент Ассоджиатион)'ни сабийлерине савгьа етилгенди
Джанкат бла Харика'гьа ...
ДЮНИЯ БАЙЛЫК
Юч байлыгьым барды бу дюнияда
Ючюнюда джаны тенгди кеси джаным бла
Бирини аты аламат,
ол, карт атасы атын атагьанча.
Екинджиси джан салгьанча, джаныма.
Аллах'ны джазгьан еки джаны манга.
Ючюнчю ва кесим джазгьан,
ма бу сиз окугьан назмула...
Ол а не хапарды!...деб сейирсинмегиз,
Аланы да джаны барды, сиз билмейсиз.
Назмула да тувадыла сёзню джаны бла,
Авазсыз джюреклени дарман болуб чырмаргьа.
Кадарын джазгьанд Аллах, бизни колубуз бла.
Заман толуп кетсем да ахыратгьа,
Назмула, джан коша ызымдан бирда аламат
Бир бирлери бла ушак ете, кюле ышара,
Сора, мундан уллу байлык кайда?
НАЗМУНУ КЫЛЫКЛАРЫ
Назму, тилни сыртда ташыр,
Ол джерге тюшсе тил ёсмез
Тилине сак болмагьан халк,
Артда алда бети кюлмез.
Назму; тилни кюбюрчеги,
Аны асыра джюрегингде.
Сёз терк унутулуп кетер,
Джазылгьан сёзле калыр есде.
Назмучугьа сый берейик,
Ол ишлесин ана тилни.
Керек болур джаш тёлюге,
Кюню келип, ''анам'' дерге.
Назму; кёкде учхан кушча,
Канатларын какмагьа кой.
Тутуб джеталмазса аны,
Азатлык бла учмагьа кой.
Кюндюз аджашхан, назму
Табар сёзюн карангыдан,
Солдан айтхан енчи сёзю,
Сызгьыра озар онг джанындан.
Назму; тилни ёзегиди,
Сёзню айтыр ол, кысхадан.
Сак окумагьан ак сёзю,
Кёзюнгю бояр карадан.
Назму, сёзлени санамаз,
Джаны болгьан сёзню сайлар.
Ийнарлады ол саналгьан.
Еджик ненча тиек ойнар?
Мен муну санап джаздым,
Санамагьыз сиз юлгюге-
Иги назму терс джазылса да,
Байлар сёзюню тюзлюкге.
БИЗ.СИЗ.БИЗ
бу аламны ичинде биз, бизгебиз да
санга кёре.биз
анга кёре.биз
сюйгенге, сюймегенче
кёргенге, кёрмегенче
биз тюлбюз,
БИЗ
сизге кёре.биз
ой,
калай харип.биз!
бизден есе,сизден кёп барды ичибизде.
ДЖАШАВНУ ЧАРХЫН БУЗГьАНЛА
Кими джюрюйдю отда, кими джюзеди сувда,
Уян халкым, ой Алан, ешигибиз джабылады ентда.
Тарайды джерни танкла, талайды кёклени учакла,
Ким кимни бла урушады ентда тавусулду алмайды мыйыла.
Биревле Ася деб онгда, биревле Арап дей солда,
Уян адам улу бир уян, тутуп юлешиледи Дюнйя.
Ашап малгьа тоймагьанла, тюбде калгьан вой, джарлыла
Не кычырык етейик Алан'ла, айтсанг да тохтамайла.
Джашар ёмюр бек кысха, джазылгьанды ашхылыкла бу Дюнйя'да,
Адам адамны джаны савлай, канын нек куяды топракгьа.
Джашавну чархын буздула, джетмеген неди сизге Дюнийя'да,
Енди джюрегибиз чыдамайды, тохтасын бу урушла.
ДЖАН ТАМЫРЫНДАН
джашав бир джырды бир бирде
тюрлю макамла бла айтылгьан
аны ешитмез ал-ахыр
талай адам
озуп бара кыйырындан
биревле да кеси джырлайды
тутуп джан тамырындан
ой, джашав!
тюрленген.биз.бузулгьан
бизге джангы бир джыр джаз.
дерт
зулму
бушувну
кетерип ем башындан.
ДЖАНЫМА
Ким биледи ненча канатлы учхан еди да
Сабий джанынгдан с.юзюлюп -
Сен караединг алай
Булутланы юсю бла
Учуп джетерча
Кафказ'гьа
Билдим,
Сен ол кюн джаза тебреген единг
Джылагьан джюрегинги учу бла
Джанынга джетгенча
Назмула ...
Кёзлерингден тутуб карадым санга
Узалыб салырча
Джаным’а ...
ТАВНУ ДЖЮРЕГИНДЕ
мен бир тавну джюрегинде джуклар едим
чачлары кар болуп, ... алай
тюш/се
манга
тав аязны ежювю бла тарала
кюер едим,
Зухра'ча
сюер едим, джюрегине джыларгьа
ол, юсюме назму джаба,
атача катына кыса
айлана да,
бузлагьан джюрегими кабындыра, ... от сала.
минг джылла бла
джуклар едим алай
аны башындан узалып чувак кёкге карай
джулдузла да кёзлериме джава
бирин алып кыйыргьа салсам,
ёбюрю кюв болуп джюрегиме джырлай ..
мен ол тавну джюрегинде джуклар едим да, ах!
арабызгьа чек салгьан бу тенгизле болмаса...
ОТ, ХАВА, ТОПРАК
... Пелин'ге
Мени джазым тюлсе, сагьышым, ...кышым да.
Ичимде сёзсюз назмула кюйдюре джюрегими
Сен отса
Сагьат 18:20
Ким биледи, бысагьатда кайдаса?!
Арыдым качып кесиме тутулгьандан
Сюймеклик! ... Ертде унутгьан сезимим.
Качып джашынама кесиме, сылтавла бла андан
Бушувланы сынаганма мен, мамырлык калайды?
Каллайды бир тавну кёкюрегинде кайгьысыз джуклагьан..?
Саргьалгьан джапраклада джылайды джашлыгьым
Айтчы, калайды кёзлеринги бир кёзде джуклатхан?
Качан кирдинг есенг да есиме, катышдым кечелеге
Мени сюймеклигим тюлсе, сюерим да
Джюрекде учунган бир талпыв кабындыра кирпиклерими
Сен; хаваса!
Сагьат, 22:15
Ким биледи, бысагьатта кайсы ташадаса ...
Кимни кёп сюйдю есем, джабылып еди джюрек ангысы
Джомаклагьа илинди гокга бетли сабийлигим
Каллайды бир тавну ичинде отов куруп солугьан?
Джашлыгьымы тар орамларында калды сюймекликлерим
Айтчы бир, калайды бир джюрекни ичинде тынчайгьан?
Качан келдинг джаныма да, чачылды сагьышым
Качарыгьым тюлсе сен алай тутарым да
Сен; топракса
Сагьат 24.15
Ким биледи, бысагьатда кайсы тюшню джукусундаса ..!?
ТИШИРУВЛА
тиширувла барды, сувча
тынглагьан
тиширувла барды, ана кибик
чырмагьан
тиширувла барды, тавча
таянылагьан
тиширувла барды, джол кибик
джюрюннген
тиширувла барды, хую кибик
терен
тиширувла барды, сабий кибик
ёсмеген
тиширувла барды, еркиши кибик
ишлеген
тиширувла барды, джок кибик
есте
джюректе
кетмеген
Тавлу халкымы
аналары, кызлары, келинлери
кеси енчи кюнюнде сюргюн етилген
хар джыл, 8 март'да унутулмазлык кибик
ДЖУЛДУЗ СЁЗЛЕ - 1
* * *
От алыргьамы келген единг да джюрегьимден терк кетдинг от салып
кеси джюрегинги ызы бла...
* * *
Сюймеклигим тавча санга алай уллу
джер-кёк таш сала заманга, сын катып
сёз тапмай тынглайдыла ...
* * *
Сени ючюн кёп изледим мени табалмадым манга аламны кеч,Анам.
* * *
Манга;
Тышына чыгьып нек бир хава алмайса? дейди,
Хава да, сув да манга кеси болгьанын билмей тургьанча
джюрегимде.н таша.гьа
чыгьарыб кайры салайым, джаным савлай ансыз солув алмазча.?
Джик джик джик..!
джыпджыкчык
конуп алай бир
бутакны * юсюне,
- джырлайса джукуму ичине,
Алай а сени кайгынг,
бушувларынг джок.!
Касаб неда тюкенчи
борчунг, тындырыр керекли
бир ишинг джок.! Мени джукумдан
санга не?! Тутдургьанса бир макам; ___________ джик джик джик!!!
Танг атмаганлай, тёпбемде! ________ Капсанг авзунга
курт-камжак, сени кефинг кеф..! Енди айтув джок санга!
Сувалчан тазиринг, бутаклагьа тёлер джалынг джок.! Ох, Гырджын жерден
сув кёлден, Ай, хай джырла, санга тыйгьыч джок! _______ Шишт! енди охта
мени алындырма! __________________________ джик джик!
Кёлюмю джыпчыклары ма, бысагьатдан учуп,
тюшерле ызынгдан ___Джик джик джик!
Т юш, кёлюмю кёгюнден!
Д жик! джик!
ECEL
sen ecel gibi
ne vakit geleceğin meçhul.
- susarım -
kandığım cennetim/sen
- yanarım -
yandığım cehennem/sen
tut..!
kes cezamı
yeniden
yaz yazgımı
alacaksan, sen al canımı
aşk /SEN, ecelim /SEN
1987, TR
А
А
Д
Д
Ж
Ж
А
А
Л
Л
с
с
е
е
н
н
а
а
д
д
ж
ж
а
а
л
л
к
к
и
и
б
б
и
и
к
к
,
,
к
к
а
а
ч
ч
а
а
н
н
к
к
е
е
л
л
и
и
р
р
и
и
н
н
г
г
б
б
е
е
л
л
г
г
и
и
л
л
и
и
т
т
ю
ю
л
л
д
д
.
.
-
-
т
т
ы
ы
н
н
г
г
л
л
а
а
р
р
м
м
а
а
-
-
м
м
е
е
н
н
т
т
е
е
р
р
и
и
л
л
г
г
е
е
н
н
д
д
ж
ж
а
а
н
н
д
д
е
е
т
т
и
и
м
м
е
е
с
с
е
е
н
н
г
г
-
-
к
к
ю
ю
е
е
р
р
м
м
е
е
-
-
м
м
е
е
н
н
к
к
ю
ю
е
е
р
р
д
д
ж
ж
а
а
х
х
а
а
н
н
и
и
м
м
с
с
е
е
н
н
е
е
с
с
е
е
н
н
г
г
т
т
у
у
т
т
!
!
д
д
ж
ж
а
а
з
з
т
т
а
а
з
з
и
и
р
р
и
и
м
м
и
и
д
д
ж
ж
а
а
н
н
г
г
ы
ы
д
д
а
а
н
н
д
д
ж
ж
а
а
з
з
к
к
а
а
д
д
а
а
р
р
ы
ы
м
м
ы
ы
а
а
л
л
л
л
ы
ы
к
к
е
е
с
с
е
е
н
н
г
г
с
с
е
е
н
н
а
а
л
л
д
д
ж
ж
а
а
н
н
ы
ы
м
м
ы
ы
с
с
ю
ю
й
й
м
м
е
е
к
к
л
л
и
и
к
к
с
с
е
е
н
н
а
а
д
д
ж
ж
а
а
л
л
ы
ы
м
м
е
е
с
с
е
е
н
н
г
г
ДЖЮРЕК ДЖЫЛУВ
Сабийликде;
Кучагьында ол, аны джылывунда
Джумушак тавушунда, беллавунда -
Джюрек джылув; Анача!
Керексе сен хар тувгьанга.
Джашлыкда;
Сагьышында ол, аны кюн чачларында
Ийнарларында, субай санларында -
Джюрек джылув; Сюйгенча!
Керексе сен хар кимге да.
Картлыкда;
Мархаматында ол, аны сыйында
Хатеринде, тувдугьуну колунда -
Джюрек джылув; Намысча!
Керексе сен хар заманда.
Джашавда;
Солувунда ол, аны чархында
Джоловунда ол, ёмюрню джолунда -
Джюрек джылув, Джанча!
Керексе джашавда сен хар бир джаннга да.
YENİ YIL
nice yeni yıllar yaşanmış içimde
eski bir yıl gibiyim
ömrüm takvim yaprakları gibi
öylece uçup gitmiş.
senden evvelim yok
ya sen gel,
geçeyim kendimden.
ya benden geç
sen kalayım kendimde
yeniden başlamak için mecâlim yok..!
ДЖАНГЫ ДЖЫЛ
ненча джангы джылла джашалгьанча
ичимде
есги бир джыл кибикме
ёмрюм орузлама джапраклача
алай учуб кетгенди
сенден авалым джок
не сен кел,
озайым кесимден
неда менден оз
сен калайым кесимде
джангыдан башларгьа такатым джок
САВКЕЛ ДЖАЗ
Минги тавдан кюн таякла имбашындан урады
Нарат терекле шувулдай джырларын джырлайды
Савкел, джаз огьурлу аяк бла кел
Келдинг деб тавла-ташла сени ийнаклайды
Сувла шоркаладан тёгюле джерге куюлады
Джыпчык гюл терекге джангы джырын шыбырдайды
Савкел, джаным куванч бла кел
Тавлу халк тансыклай сени кёлюне чырмайды.
Кийикле тав бетледе секиреди, чынгайды
Кобан сувда чабакла кюмюшча джылтырады
Савкел, джаз кёп насыб бла кел
Домбай'ны карлары санга карай ышарады.
Сени джашил чепкенинг абезекге барады
Етегингде окала кырдыкланы башын сылайды
Сав кел джаным, кёл джарык бла кел
Ол арув бетинг сени джюреклени козгьайды.
ТАВНУ САГьЫШЫ
Тавну бир джаны джарык
аргьы джаны джыламук
кёктен тувгьан Кюн бла Ай'гьа
терен сагьышы
юсюнден озуп кетген,
келлик ахыр заманга.
Сен бу дюнияда
ертде - кеч -енди
келлик заманда
Тавгьа тюшген бир тамчы -
<<Теджяхюл-и яриф>>се
кёкден джазылгьан назмугьа.
_____________________________________________________________________
T
ecâhül-i ârif : Şiirde bir anlam inceliği yaratmak çok iyi bildiği halde bilmiyor
görünerek söz söyleme sanatı.
БАСДЫРЫКЛАНУВ
... бир тюш еди, ол
керти да аман бир тюш...
узакда едим бек – узакда
чачылгьан еди салларым бир талай джуртха
Джюрегими джартысы Кафказда
Калгьан джартым сюргюндееди Азия'да.
Умут орнуна бомбала джаваеди – сабийлеге
тавуш етеме,– тавушум тас!
кимлик кагьытым?! ... джок ..!
тас етгенме Атлантик окянусда
асмакга тартылгьан еди, сувла -Мармара'гьа
т
ё
г
л ю
е
е д
и
Мен да учундан седирей
- Истанбул -
тюш/еди кёлюме
ма, ол сагьатта; ''тык!''
-деб, тохтаеди джюрегим
Ёлюм..!
''Келме, ертдеди алкын
тавсулмагьанды, етер ишим.''
Койнумда ёлюм бла джашав
Тюш бла тюнню арасында уянама
Кайдама...?!
Атам, ... бир сёлеш!
Билеме, алайдаса,
Куш канатлы нарт таврухла айт ентда
Мен бу джашавда бек сувуксурайма ...!
ТУВГьАН ЕЛИМ
Якапынар'гьа ...
Биз Кафкас тавладан юзюлюп келип,
Сени тюзлюк джеринге тюшген едик.
Ётюрюк а болмай джашав тенглик
Куванчны, бушувну сенде тенг юлешген едик.
Быргьыларынгдан гара сувла агьа
Кепирлерингден кырдык ийисле ура
Джашадым ел'им сенде, сабий бола...
Кыш сувугьунг, карынг, балчык джеринг
Джай исси букунг, тохтамагьан каты джелинг
Юсюбюзню джулдузла джапгьан джаз кечелеринг
Ентда турамыды кетмей, - бир айт;
Ол мен озгьан орамларынгда аяк ызларым.?
Арайыт тавдан кёзюм камаша
Кёк кырдыкла, гогга хансла джыя,
Ёсдюм, ел'им мен сенде джаш бола...
Сени тюзлюгюнгде айтхан ийнарларым
Узун кыш кечеле, лампа джарыкда,
Тынглагьан нарт таврухларым.
Джашлыгьым-накырдаларым - чамларым
Аджашмай турамыды, джырлада джюрек ызларым.?
Енди джашайма сенден узакда
Тавсулду джашавум мен ызындан чаба,
Кайтып келдим ма, ентда
Санга узак, манга джувук ахыргьа ...
ÇİVİ İZİ
hala durur,
senin kollarına koşarken
üzerine takılıp düştüğüm
paslı çivinin izi /- ayağımda ...
... çocuktum
-kanamayan yaralara bile ağlayan.
< yoksun >
şimdi
yaslı boşluklar dolduruyorum içine
-senden geriye kalan.
bilmiyorsun, nasıl
-kanıyor
Baba ...
ЧЮЙ ЫЗ
Бюгюн да турады,
сени кучагьынга чабатурув
юсюне басып мен джыгьылгьан
ол тот чюйню ызы, аягьымда.
... сабий едим
канамагьан джарагьа да,
джылагьан...
< джокса!>
енди кара сагьышла толтурама да
ичине
- сенден артгьа калгьан
билмейсе, калай?!
-канайды
Атам …
KANIYORSUN
Üzerine kaç ölüm düşmüş senin
- Kanıyorsun
Seni bir şiire saralım hemen.
Başını kaldır !
Güneş'e bak -
Kuşlara, rüzgâra ve bulutlara,
Kayanın içinden fışkıran şu yaprağa...
Yaşamaktır bunun adı!
İşte, bak! ... gördün mü?
- Kanıyorsun.
КАНАЙСА
Юсюнге ненча ёлюм тюшгенди сени
Канайса!
Сени бир назму бла чырмайык
Башынгы кёлтюр!
Кюннге кара -
Кушлагьа - джелге - булутлагьа
Каяны ичинден чапыргьан бу
джапракга
Джашавду муну аты.
Ма кара, ...кёрдюнг мю?
-Кана(й)са!.
НАСЫБ
билеме иги шийир чыкмаз
бу джюрек аврувну ёшюнюнден.
не мени сёзюм джетер
не сени кёлюнгде канатлыла
учуп коналырла бу назмуга.
алып ичги сёзлени айландырсанг да ичинде
джибек бир джавлукча чырмап
кечени
имбашындан куйсанг да
джарык джулдузлача харфлени
еки сёзню бир еталмайд калам
кадарыбызны
- бир -
джазмагьан бу джазувгьа.
ЧЕК
адамны ичине джазылыбды джери, джурту
бурунгудан калгьан
бир нарт сёз бла
канына
тюйюлген есе тюйюмчеги,
олду джашав джерини белгиси.
узуну бла кенгине
бара да келе
Неу Жерсей'ден башлайды да
Кафказ'гьа дери таянады чеги.
ДЖУЛДУЗ СЁЗЛЕ -2
* * *
Сиз бир учунда, мен бир учунда кыталаны, ах
сиз кайдан а билликсиз джерин, ичимде юшюген назмуланы…
* * *
Заман кайытмаз ызына, сени ызынг калыр заманда.
* * *
Манга келсенгде бир енди кетсенгде менден кетген едим мен бир
заман санга
енди мени менде излеп тапмазса.
* * *
Хар кечени ичинде бир кюн джашырылыпды,
хар саламны ичинде бир - сав кал- арасындады назму.
* * *
Бир азды бираздан кёп бир ёмюр джазылыр тохтамаздан сени бла бу
сюймеклик назмудан.
(Milliyet gazetesi 2010 )
GEÇİŞ SEREMONİSİ
Bizim sokak çarşının içinden geçerdi
Çarşı güllerin, gül dikenin
-günlerse hep sıradan.
Yaprak dalından,
Yağmur buluttan,
Kocaman çınar ağacı dururken,
- kuşlar sarı eylülden.
Sesleri geçerdi,
Salepçi, sucu ve eskicilerin.
Cumbalı evlerin aralığından.
Bir de, hicaz taksimi
-Güneş karşı dağa geçerken.
ve hiç aklımdan geçmezken
tutar o geçerdi kapım önünden
- ben kendimden.
- iç içe geçerdi herşey -
Günler, haftalardan
haftalar, aylardan
aylar, yıllardan
Hayat öylece geçip giderdi ömrümden
Ey, aşk!
Bir tek sen geçmezdin benden
Tam gittin derken, döner gelirdin
Ben vaz, sen iş işten geçerken.
ОЗГьАН ЕЖЮВ
Бизни орам базарны ичинден оза еди
Базар, гюллени, гюлле чыгьанакланы
Кюнледе, ма алай кеси аллына...
Джапырак, бутагьындан
Джангур, булутладан
Уллу чынар терек алай тургьанлай
-Кушла саргьылдым кыркавуздан.
Тавушлары оза еди,
Бозачыланы, сув сатувчуланы
Таш юйлени аралары бла
Согьулгьан джюрек макамла
- Кюн тавлагьа кёче туруп, туврамдан
Чырт есимде болмай тургьанлай,
Тутуп джашлыгьым оза еди ешигими аллындан
- кёлюм да аны ызындан.
- Ич ичине озаеди, хар неда-
кюнле, ийыхладан
ийыхла, айладан
айла, джылладан
джашав алай озуп кетееди ёмюрюмден
Ей, тынчлык!
Джангыз сен озмаз единг менден
Тамам енди келдинг, дей турсам
Кайтып ызынга кетер единг
Мен барын да коюп санга келе турсам...
« 1, 2, 3..........35, 36...........50!
... In my front, back, left, right, the burned ..! »(trnl: Cankat Tüzün)
HİDE n' SEEK
oh, my poor child
you are not alone, don't cry!
Uigur babies will join you soon
from Turkistan, ....your siblings.
there are many more children just like you
you can play hide and seek
with Kerkuk, Turkoman children, also!
don't worry, your mom did not die
she will bring candy, from Palestine
your father brings food, From Ukraine
if you are skeptical; ask Bosnian and Caucasus children
they played hide and seek
a few years ago in the World.
be patient!
you still have living days ahead of you
tanks will roll over your heart
mines will explode in your head
if humans are bystanders
do not dare open your eyes, keep them closed.
!!!..........if you open them
you will see a world of cruelty
silence has come over the world
your screams, your tears
your cut off limbs and organs
no one cares
don't open your eyes
if you do, the ruthless world will tag you!
1, 2, 3 ........... 35, 36 ......... 50!!!
«Аллымдагьы, артымдагьы, солумдагьы, джанымдагьы кюйдю!»
БУКГУЧ
ой, кара кёзлю Сурие’ли балачык
Джангыз тюйюлсе сен, джылама
Уйгур'лу тенглеринг да келирле бир кесектен катынга
Тюркистан’дан / узак тюйюлдю ала да ...
Дюнияда ненча сабий барды сенича
Букгуч ойнарсыз, Керкюк'деги Тюркмен балачыкла бла.
Ёлмегенди, ананг
Филистин'ден гоггала келтирликди санга,
Атанг, Кырым'дан оюнчакла.
Ийнанмасанг Босна'лы, ем Кафказлы сабийлеге сор.
Ала да кармав ойнагьан едиле талай джыл алгьа,
Аврупа'да, Асия'да !
Кёрлюк кюнлеринг барды алкын, джылама
Танкла озарыкды джашавунгдан авур авур
Чачыллыкды аякларынгда минала
Ачма кёзлеринги!
Ачсанг;
Бу зулумгьа кёз джапхан бир Дюния кёрлюксе
Ёлюк топурагьы джабылгьанды, савлай адамлыкгьа...
Аллынгда минала / артынгда бомбала
Солунгда кызыл кан / онг джанынгда, танкла
Сени кычырыгьынг,
Сени джыламукларынг,
Сени ол юзюлген салларынг,
Кишини да тюйюлдю санында
Ачма..!
Ачсанг, сени кутук етерикди дюния.
СЕНСЕ
ахырсыз тюлдю аламда джерле кёк
не джердесе сен не кёкдесе
тюше барсанг тереннге
кум зыгьырла кёррюксе
тенгиз сенсе
тав сен
кумтюз.де
артсыз тюлдю чырт бир сюймеклик
не тюндесе сен не тюшдесе
тюшсенг а ол ёртенлеге
джанып кюл боллукса
Межнун сенсе
Лейла, сен
ичингде
ТЕРЕК
хей ...Сен !
Кёзюмю аллында
бош кошакланма, алай
джашилли, кёклю, морлу, кызыллы
мен сени буруннгу качдагьы
халларынгы да билеме, джаным
тюбюнге куруп тёгюлген
джапракларынгы
бирине да
сёзюнгю
озмагьаныны
Пхото бй Ахмад Байсиев
ЕКИ ДЖОЛ БАРДЫ ДЖАНЫМ
Еки джол барды джаным сени бла мени ортабызда
Бири тавгьа чыгьа,
Бири тюшеди етегинден бир кёлге.
Тавла узалып джетер кёклеге,
Кёлле кюн келип кошулур тенгизлеге.
Мен келирме Кюн'ле,
Сен джуклагьан кечеге.
ах,
Еки джол барды джаным сени бла
Бир болур ючюн, ёмюрге
Сен тавса,
Мен тенгиз
Хайда, тут чыгьар мени
Кеси мийиклерине
Кёкню ноталары тёгюле турув бир кёлге ...
Gelmek eştir bazen, gitmekle... Her geliş, ardında bir veda bırakır
ve her gidiş, bir << merhaba >>'yı saklar içinde...
İKİ YOL VAR CANIM
İki yol var ruhum senle ben arasında...
Biri dağa çıkar,
Biri iner, eteğinden bir göle.
Dağlar göğe uzanır,
Göller, gün gelir dökülür denizlere.
Ben gelirim
Gün ile,
Sen uyurken geceye...
İki yol var canım seninle, ah!
Bir olmak için bir ömre.
Sen dağsın,
Ben deniz
Haydi, tut elimden!
Çıkar beni yücelerine
Göğün notası dökülürken gönlüme.
BİR LEYL Ü NEHAR BESTE
Serin alacalı bir mavi konsa
Gün ağarırken pencerene
Griyi beyhûde geçen zamana sar
Maviyi kalbinin iç denizlerine.
Gün.aydınlığına bir
1
leyl doğsa
Yaş demlenir yüreğine
şer damlası çöle, Mecnûn'sa yar
Bir
2
nehâr Leylâ uzanır gecelerine
КЕЧЕ БЛА КЮНДЮЗНЮ ДЖЫРЫ
Салкын мутхуз бир кёк конса
Кюн джарыгьанда терезенге
Кюлбетни озгьан заманга чырма
Кёкню джюрегинги ич тенгизлерине
Кюн.ашхылыгьынга бир кече тувса
Джыламук куюлур джюрегинге
Тюшер тамчысы кумтюзге, Межнун
есенг
Бир худжу Лейла таяныр кечелеринге.
1
Leyl: Gece
2
Nehâr:
Gündüz.
ах,
бу кёк,
бу
кюнтаякла
келген кюн,
кетген ёмюрюм
учуп тутарыкча джашлыкны
кёлюме тизилген кёк кушла.!
İSTANBUL
My words touched everything
or I wrote of everything that touched me
except of you Istanbul, I never did
you, you the master of rhymes
As Bosphorus’s liquid seeped from the pencil of poets
I feared to be called a poet
maybe fearing
to drown you in my own lines
dripping into the blue waters of my ink
I wrote to darkness the sea
love, loves lost but didn’t to you
incapable of holding my pen burning
because you the very essence of love
you were - it self / my silence
isn’t due to forgetting you
don’t you believe me ask, the sea gulls...
flying over the boat to Bostanci...
my voice mute in their screams
since... i don’t even cry at - partings,
embarrassed... anxious
kids living under the bridge may hear me...
since to my tears i have appended theirs
waving to you this last time... through your clouds
don’t be cross with me, Istanbul
the thing i wrote for you maybe is still hanging
under that tree that tree on the island...
wait patiently...
you’ll see when your leaves are flying around my hair
one avtumn i’ll come to you
sea gulls be my witness
I prommise, you Istanbul
I’ll tell it to you face - how, I missed you...!
ИСТАНБУЛ
Хар неге да тиеди сёзлерим
неда джюрегиме тийгенлени джазама назмуларыма
бир санга джазмадым, Истанбул
артыксыз да сен, назму бола тургьанлай кеси аллынга
Тёгюле туруп Мармара'ны сувлары, шаирлени каламындан
мен тартындым, шаирге саналгьандан
таб, сени алып бир тизгинни ичинде бувгьандан
Кечелеге джаздым ...тенгизлеге,
Сюймекликге... тохтамагьан урушларына дюнияны
Бир санга джазмадым, ... джазалмадым
Туталмаз едим каламны, кюер едим
Сен ма аллай бир сюймеклик от единг менде
Огьай, чыртда!
Сени есимден чыгьарганлыгьым тюлдю бу тынглавум.
Манга ийнанмаесенг, тенгиз кушлагьа, сор
-ызы бла Бостанджы кемени
ем ахыры аланы сыйытына кысылгьан еди, мени тавушум.
Билмейсе, сенден сора бир затгьа да джыламадым,
- уялдым -
Кёпюрюнгю тюбюнде джашагьан ол иесиз сабийледен.
Джаягьым, аланы джыламуклары бла джувулгьан еди.
Ахыр кюнюмде,
Санга кол саллап, уча турув -булутланы юсюнден.
Манга кёл калды болма, Истанбул
Билеме, ентда тура болур, сени ючюн джазгьанларым-
Ада'да ол терекни бутагьында ...
Саклап тур, ма кёрлюксе!
Суврулгьанда чачларым бир качхы кюнде, санга келирме
Сув кушларынг да шагьат болсун, / Ант етеме, Истанбул
Санга тансыклыгьымы, емда сюймеклигими
Бетинге тувра карап айтарыкма ол арув кёк кёзлеринге …
AKREBİN DİLİNDEDİR ZAMAN
Bende;
şuh/edâyla salınırken gece
sende;
tan elâsını suya salar huşu içinde.
Bilirim,
senin gözlerinden yeşil bir suya iner
-zaman
tül gibi serilir sisler, inceden
dökülür bir göle,
incitmeden alnından.
ve senin ağzında kiraz kokusu
bende sarı sazlık bir hazan
arasından uçurup
3
yelkovanları
ağır ağır
geçiyorum düşünün kuşluğundan.
dün, geçti
yarın, erken
bugün, sana kuruludur
bil ki,
akrebin dilindedir, zaman.
3
- Yelkovan: Saatin dakika göstergesi, 2. Martıya benzer bir kuş türü. Şiirde iki anlamda
da kullanılmıştır.
АКРАПНЫ ТИЛИНДЕДИ ЗАМАН
Менде;
джулдузлу дарий чепгениле гор болса кече,
Сенде; танг.аласы
Минги тав'ну сырты бла куюлады чегетге.
Билеме-
Сени кёзлерингден джашил бир сувгьа тюшеди
-заман
Ав кибик джабылады тубан, ингичгеден
Тёгюледи бир кёлге,
-инджитмей манглайындан.
Сени авузунгда балийлени татуву
Менде саргьылдым бир качхы заман
Арасындан учуруп Елкован'ланы
Акырын акырын озарма
-тюшюнгю кушлугьундан.
Тюнене, озду
Тамбла, ертде
Бюгюн санга курулупту,
Билсенг,
Акрапны тилиндеди заман.
КЁКНЮ НОТАСЫ
Бир джерге басмасак да сени бла,
Бир кёк джабады екибизни.
Бир кёкню джырыды кулагьыбызгьа джырланган.
Аккорту бузулгьан бу дунияда,
Алкын умутум барды тамбладан.
Кайдам, кюню джетер
Сени кеченгден бир нота тюш/се, мени кюнюме
Бошха озгьан бу ёмюрде
Ким билед, уялыр заман!?
LİFE İS A LONG POEM
I was, without Toys…
Fields extending indefinitely in an Anatolian village were my toys
… clouds passing by fast above them were my dreams.
Lying on my back with both arms extended staring at them… to each one attaching
another dream.
Then I discovered letters.
Long… thin… vertical … truncated… leaning… with dots.
Each letter with a different shape… different sound… different magic.
Coming together those majestic meanings… melodies… ellipses… expansions.
There, I’d found my toys..!
Besides, to purchase them I did not have to think if my father’s finances were
sufficient, or not
If they broke I was not going to be scolded by any ones..
Oh! like a miracle they were spread before my hands.
Outside them I needed nothing.
Whenever I went they were with me. When I was melancholy
or joyful they were with me ready to give tongue to everything I said.
I grew up in a culture where saying too much was considered a shame
because of that I never had enough letters to utter what I said in long sentences.
but I had extended pains… extended longings… extended loves.
“If I cry, will you be able to touch my tears? ’ Orhan Veli was saying.
In the very first poem I read, I could touch his…
… even the Istanbul I never saw.
Poetry was a spell. The only kind of writing that could directly touch the heart. And to
touch I began to write. but first, touching my heart.
Touching there, anyhow, letters by themselves began their journey.
I was alone. but writing I multiplied.
first I multiplied in myself… then in those who touched my writing.
Life is a large book… a long poem…that I am, ...and will keep reading.
ДЖАШАУ УЗУН БИР НАЗМУДУ
Оюнчакла бла ойнаучу бир сабий тюл едим мен…
Анатолианы бир гитдже елинде кёз аламымы кеннглигиндеги джашил
тюзлюкле еди мени оюн ойнаучу джерлерим. Сабийлигимде сырт узунум бла
колларымы еки джаннга ачып башымы юсю бла озган булутланы хар бирине
бир тюшюмю салган мени ем сейирлик оюнум еди.
Булутланы артындан чаба арып юйге джыйылган бир кюн уа харифлеле
тюбешген едим.
Ала; узун ...иннгичге ... джатган ... джырык ...кёнделен ...нохталы ...бёрклю.
Хар бирини башха бир тауушу ... Кат катга келселе ол сейир-тамашха маганала
...мелодикала, ол джюрек джырла...Охо, ма енди таймазлык оюнчакларымы
табхан едим. Ем аланы сатып алыр ючюнге ачха кайгысы да джок! Сынып
увалсалада киши урушурукду деб бир коркуу джок.
Ах, ала сейирлик кёзбаулача колларыма тёгюлюп калган едиле.
Кайры барсам да ала хаманда катымда едиле. Джаным кыйналып мудах болсам
неда бир джукга кууансам ол ''джулдуз оюнчакла'' манга болушурга хазыр едиле.
Сёлешилгенден есе тынглауга бага берилген бир кюлтюраны ичинде ёсгенедим.
Аны ючюн узун сёзлеге салырча кёб сёзлерим джок еди бирда.
Алай а узун сагышларым бар еди, узун тансыклыкларым ...бушувларым ...
джарсууларым.
''Джыласам кёз джашларыма тиелирмисиз?'', деп айта еди сыйлы Тюрк шаир;
Орхан Вели, сабийлигимде окуганым ол биринчи назмуда.
Мен тиелген едим аны джиламукларына емда ол джылыма деричин чыртда
кёрмегеним Истанбул'га.
Назму, алай бир сейирлик кёзбау еди.
Адабият бёлюмледе инсанны тюзюнлей джюрегине тиебилген не роман, не ол-
не бу, башхасы болмай ол бир джангыз НАЗМУ еди ...
Менде тиер ючюн джазып тебредим. Алай а биринчи кеси джюрегиме тийиб.
Алайга тийгеллейиме уа алайсыз да харифле кесилигинден джол алып тебрей
едиле.
..... Уллу аламны ичинде/ичимде джангыз едим.
Джангызлыгымы катына харифлерими сюегеллей бир талай бола едим.
Биринчи кеси ичимде, сора мени тизгинлерими джюреглерине салганла бла
бирге ...
Джашав деген узун бир роман бирбирден кысха бир назму...
Мен аны окугаллай емда харифлеримле анга джувап кайтаргаллай турама.
'' Заман кайтмаз ызына, сени ызынг калыр заманда''
... деп, шыбырдап турган бир джулдузчук ичимде хаманда...
Сабийлигимде шиир джолу ачган бу шиир ючюн Орхан Вели''ге ахырсыз
хюрметим, сюймеклигимле ...( Аллахны уллу рахматы аны юсюне босун)
ANLATAMIYORUM ... (Orhan Veli Kanık )
Ağlasam sesimi duyar mısınız,,
Mısralarımda;
Dokunabilir misiniz,
Göz yaşlarıma, ellerinizle?
Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel,
Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu
Bu derde düşmeden önce.
Bir yer var, biliyorum;
Her şeyi söylemek mümkün;
Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum;
Anlatamıyorum
АЙТЫП АНГЛАТАЛМАЙМА
Джыласам тавушуму
ешитирмисиз?
Назмуларымда;
Тиелирмисиз,
Джыламукларыма, колларыгьыз
бла?
Билмеедим джырланы быллай бир
ерув,
Сёзлени есе, быллай бир дыкгы
болгьанын,
Бу аврувгьа тюшерден алгьа.
Бир джер барды, билеме
Хар затны айтыргьа боллукду
Бек джувуклашгьанма, ешитеме
Айтып а коялмайма ...
GÖZ BEBEĞİM
getirip koymuşsun da gözlerini
öylece ortalık yere
tutup dökülüvermiş denizler
göz bebeğinin sahil şeridine
takılıp düşelim mi yani şimdi içine?
kuşlar ...
bulutlar ...
ve cümle-i alem
bilumum paralel ve meridyenlerden geçip
bir rüzgâr peşrevi eşliğinde?!
hadi,
düş/tük! diyelim
hangi teline konar kuşlar
aşk-ı beyhude geçen bir ömrün.
hangi notasında susulur da,
o uçsuz bucaksız sükût mavisi
gözlerinin lal kıyısında
kaç Hicâz4'da gelinir
kendine?
söyle!
4
Hicâz: Klasikrk müzikde bir makam 2.Suudi Arabistan'da bir bölge.
Şiirde iki anlamda da kullanılmıştır.
КЁЗ ГИНДЖИМ
келтирип салгьанса кёзлеринги
алай ара джерге,
тутуп тёгюлюб калгьанды тенгизле
кёз гинджинги сюремине
абынып тёнгерейикми енди ичине?
кушла ...
булутла ...
ем джумлай алам
савлай паралел ем меридянладан озуп
бир тав джелчикни нёгерлигинде?!
хайда,
абынып джыгьылдык, дейик.
кайсы бутагьына конар кушла,
бошха озгьан савлай бир ёмюрню...?
Кайсы нотасында тохталлыкды да
учсуз кыйырсыз чувак кёгюнгде
кёзлеринги сув джагьасындан
ненча Хиджяз бла келелисе
кесинге?
хоу, бир айт..!
25 yıllık dostum Şahika'ma ...
SEN ŞAHİKASI, GENÇLİĞİMİN
ben sana dokunamam ki,
dokunursam bir ömür dökülür
okyanustan avuçlarıma
gecenden hüzün,
güneşinden bir yitik sevda
ve ardında bırakılmış bir
''veda ''
bilmiyorsun,
acılarım saklı senin gizli doruklarında
gider-gelirim, esen her rüzgârla
yakılır türküleri gönlümden
bir adım atsam düşerim sana
yüreğin, yâr
5
!
sen geçmişim benim,
senden geçemediğim.
artık çok uzağımda
uzanıp erişemediğim,
Şahikasın gençliğimin.
5
Yar:1.Sevgili , 2. Uçurum (Şiirde iki anlamda da kulanılmıştır)
Şahika: Dağ zirvesi, doruklar.
СЕН ТАВ МИЙИГИ, ДЖАШЛЫГьЫМЫ
мен узалып ийнаклаялмам сени
тийсем бир ёмюр тёгюллюкдю
кол аязларыма...
кеченгден мыдахлык,
кюнюнгден бир худжу сюймеклик
ахырда калгьан бир ''савкал''
билмейсе,
бушувларым асыралыпды сени тав башларынгда
бара-келе турама, ургьан минг джел бла
джасанады джырлары кёлюмден
бир атлам барсам, тюшерме санга
джюрегинг, уа джар6!.
сен озгьан заманымса,
мен коялмагьан.
енди бек узакда,
узалып джеталмагьан,
тав башында джулдузу, озган джашлыгьымы ...
BİLAHARE
kalp çeperimde günlerdir aheste gezen
gözleri elâ bulut -
- kıpırdama -
olduğun yerde kal!
bir süreliğine seni orda donduruyorum
sorma,
bu günlerde durumlar fena
iş, güç
üstüne, z.afiyet
bir de, eş-dost
selam, kelâm, bil-mukâbele
hep bir ağızdan -
vatan
... millet!
dağılır dağılmaz
sen bir şimşek çak!
...gelirim.
ama, dedim ya
önce, geceye sarmalı,
iki bulut arası şiire yazmalıyım -seni
dağıtmadan önce rüzgâr, vesaire
sonrası malum / söyletme işte!
sen, ben ve şiir
daha ne..?!
Sende iki hâreli göz -gök.yüzünde.n
düşer kalbime, pare pare.
off..!
Ahir'e kadar yolu var, / bilahare ..
ДА, ДЖЮРЮЙЮК СОРА
Джюрегими тёгерегинде талай кюнден бери айланган
кёзлери ала булутчук -
Тохта! Кымылдама!
Алай турган джерингде кал!
Сени бир кесек алайда булджутурукма.
Сорма,
бу кюнледе мен ов бла шавма
Иш, кюч
Аны бла да калмай, юсюне
барган-келген
Салам, калам ...''Ай, юйюннге ашхылык!
Барыда бир авуздан - миллет
кычырык бла сыйыт!
Тохтап, харким чачылгаллай,
Сен, бир тавуш ет!
... джетерме.
Амма, айтганымча
ем алга кечеге чырмайым да,
еки булут арасы бир шийирге джазайым сени -
ары бери чачгынчы, шыбыла бла джел!
Сора ва, кайдам? /Сен билесе, кайтарып сорма
Сен, мен, ...ма бу назмула!
башха бизге не керек!?
Сенде кёктен тюшген еки джарыган кёз
Айтырбыз джюрекге аврув салырча бир еки сёз
офф..!
Ахырга дери джол ачык,
да, джюрюйюк сора …
КАРТ АТАМЫ КЮМЮШ САГьАТЫ
Да калган сабийле да менича
болур едиле кайдам, мен да
гитджелигинде карт атасыны
ызындан тюшюп айлан-ган
сабийледен бири едим. Ол
заманладан кёб зат аклымдан
учуп кетгенликге, аны юре-
тгенлери ма алай бир джерге да
кетмей салынган джеринде
бегип турады. Бюгюн ертдемле
ишге барама деб, гузаба едим да,
колу-мдагьы сагатгьа кёз
джетди-ргеним бла ентда бир
есиме тюшген, Окуп атамы сиз да билирге излей*мисиз? Да, хайда ол заман
олтуругьуз туврама, хапарга башлайык ... Картларыбыз бла биз, бир кенг
арбазны ичинде еки юйюр болуп джашаедик. Сабийлигими ем арув есгерювлери
ол арбазны ичинде асыралыбды.
Ол мен тувупёсген гитдже таш юйчюк бысагьатта калайды, кабы-
ргьалары оюлуп тёгюлген-миди, джаз келсе карылгачла ентда чырдыны
тюбюне уя етемиди, ол таш хуналарыны тюбюнде ентда папатяла, бабат-
джала чагьамыды билмейме, алай а билгеним; Ол кенг арбазда да, ол мен ёсген
тийрени орамларында да енди чырт бир сабий тавушну ешитилмегени...
Сабийлигимде карнашларым, егечлерим, атам, анам, атамы анасы-атасы,
карнашлары бла бир уллу, толу юйдеги болуп джашагьан ол арбазны ичинде,
тохтамаздан бир джашав дыгаласы баргьанлыкга, биз сабийле, кесибизге енчи
оюнла курай, бек татлы джашаедик. Ол кюнле качан есиме тюшсе карт анамы
отджагьада биширген ол джылы гырджын ийисле ма бюгюн да бурнума келеди.
Есимден кетмеген дагьыда бир зат; ''Оюн юйчюгюм!''.
Ол оюн юйюмле джаным бир еди. Кыш тавсулуп кюнле джылына
тебрегенлей мен да юйчюгюмю курап тебреедим. Сув бёчгени тёнгеретип
арбазны бир мюйюшюне сюеедим, ызы бла да юсюне кангаланы тёшеп башын
джабаедим. Юйден джыйгьан джастыкланы ичине тёшеп ичини джасаедим.
Боюм тенгли ол юйчюкде джазны джаз узуну, ма алай гор болуб ойнап турувчан
едим. Карт атам, манга кенгден караб: ''Мени кызым уллу болса мимар
боллукду, тиймегиз, етмеге коюгьуз'' девчен еди.
Окуп атам, кысхарак бойлу, джайда кышда башындан фётюр бёркюн
тюшюрмеген, керексиз сёз сёлешмеген, сабийлигинде окугьанларын ол кюн
кибик акылында тутабилген, хыйсаблы, билимли, хар неде да кесине базгьан,
кёп ишлеген, закий, сёзюне багьа берилген акыллы бир инсан еди.
Кюнорта азанны тавушун ешитгенлей, гинджилеримле етген ушагьымы
джарты коюп,
аны катына чабаедим. Алай а мен билеедим да; ол заман, аны хурджунунда
асырагьан кюмюш сагьатын кургьан заманы еди. Ешик аллында джатма
тюпню кё-лекгесинде кесине енчи кенг агьач шиндигине олтургьан Окуп атам,
сагьат 12'ге келгенлей бир кесек даха артына таянып, гитдже кёкюрек
хурджунундан ол джым-джым джылтырагьан кюмюш сагьатын чыгьарувчан
еди. Бу ишни ете туруп бет тюрсюнюнден аны ючюн ''Заман''ны калай багьалы
болгьанын, ким болса да англар еди.
Ол хурджун сагьатыны тёпбесинде узун сынджырны тутхан хы-рчыгьын
''джыр-джыр''деб ары бла бери буруп тебресе анга уллу сейир етип
карагьанымы есгериб;
-Бюгюн да сен курургьа излеймисе кызчыгьым? .. деб сорувчан еди. Мен де
куванч болуп аны катына кысылып, курургьа кюрешгелликге еталмай ызына
берювчен едим. Ол кюмюш сагьатны кыйырында оювла да, юсюндеги ол трен
сурат да бюгюнлюкде есимде тургьаны карт атамы сабий джюрегимде
джерини теренлигини белгисиди.
''Заман''...девчен еди, ''Джашавда бек багьалыды, качан да курувлу тутаргьа
керекди. Заманны кургьанны башхалагьа койса адам, ол заман аны тюл, башха-
ланыкыды'' ... Мен англап коялмаедим о сагьатда ...
Енди сени англайма атам, джатхан джерингде тынч джукла джаным. Енди
бизде заман курулмай кеси аллына баргьанлыкга мен дижитал сагьатымы
юсюне сени сёз-леринги курама. Бир кюн кеч калама кесиме, бир карасам озуб
кетеме кесим-ден. Алай а, сен айтхан хар сёзню мен курама заманны юсюне...
ДИЖИТАЛ ЗАМАН
Ай, ётюп кетген
заман!
кеси аллынга бир чабаса
бир айт; сен кайры асырагьанса,
ол сабийликде минип учхан булутларымы?
-сюйреп елтген единг, Зиярат тавну арты бла.
---------- заман --------- заман --------
ахыр замандаса сен, енди джитал болуп бошагьанса,
курулмайды тюшле сенде, джашавдан тас болгьандыла
тохтап бир тынгла; сен бизден, биз сенден хапарсыз
бюгюн мен, акгамы кюмюш сагьатын кургьанма
бармак ызларымы алып джазгьан окянусда сен
бош излейсе, мени
джюрек ызларымы таш хуналага асыраганма
не бек излесенг да сен аланы,
Ай, табалмазса ...!
CAN KIRIĞI
çalındı birer birer kalbimizden
biçare hayatın ıslığı
rüzgârı delip geçerken
vakt-i zevâlde, biz
bir zulmet-i asumana düştük
karıldı ateşle su cemrelerden
içimiz milyon can kırığı
baharı derip öperken
vakt-i güzde, biz
bir
9
ika'r-ı ummana düş/tük
ДЖАН СЫНЫГьЫ
сызгьырылды бирем бирем джюрегибизден
мадарсыз джашавну сызгьырыву
джелни джырып оза турув
кюнню ортасында биз
бир кёк тамашагьа тюштюк
катышды от бла сув 8джемреледен
кёлюбюз, милён джан сыныгьы
джазны джыйып, ба ете туруп
кюз вакытта биз
бир терен тенгизге тёгюлдюк
9
İka'r-ı umman: Derin deniz, denizin derinlikleri.
ДЖУЛДУЗ СЁЗЛЕ -3
* * *
Юсюне джулдузла салгьанса да сен ичинге карап кёрмей назмуланы
юсюнден карап тургьанлай мен, еслемей атымы кычыргьанса ...
* * *
манга; ''тохтамаздан джаз'', дейдиле
сёзюм джай -
кесим кыш -
джюрегимде кач -
джюрек сезимими тас болгьанын билмейдиле ...
* * *
''Мен тавлагьа барлыкма'', деб айтды, кеси да тавча мени кёлюмю да
ала бар, ичине салырса джюрегини тансык болса.
деб, айтдым, ... ол мен сюйген тавгьа.
* * *
Мен шаир тюлме санга *каллай назму джазайым,
джюрегиме сен салгьан бёлгючге мен **калай нохта салайым!
3 2 - 1 ... ŞİİR
.... Yasemin'e
bekle dedim güzelim, sabret
şiir, gâzel
... şimdi sırası değil
eski bir aşkta mahsur kaldım ben,
ruhum hicrân yarası.
sen iyisimi ordan bir martı uçur
iki okyanus arası
ilk fırsatta geleceğim bil.
hem, seviyor sevmiyor, diyen
falanca papatyanın söylediği yalandan beri,
çiçekli şiirler de yazmıyorum ben.
ki, senin adının yasemin kokuyor olması,
hiiiç benim suçum değil.
ah, gülüşün bir de!
Söyle, o gülüşüne donsun gamzelerinde
bu kıyı kanunlarına göre de suç
-biliyorsun, gülsen
denizler taşıyor /senin yüzünden
ve ben kaybolup içine düşüyorum
....öylece sersefil.
diyordum ki, tam
vakit bitti ruhum yana kay
3
2
1... ŞİİR..!
sancıları ... çekiyorum... eğil...!
3 2 - 1 ... ШИЙИР!
Халал теннгим Ясмин'нге ...
Сакла дедим арувум, тёз
шиир, гязел,
... енди аны заманы тюл.
Бурунгу бир сюймекликде тутулупма мен
-кёлюмде канайды, ма бюгюн де джарасы.
Сен манга тенгиз кушла учур алайдан
еки окянус арасы-
бир джол тапсам келирме, аны бил.
Ем сюеди-сюймейди, деб
кайсы есе бир 8папатяны айтхан ётюрюгюнден бери
чичекли шийирле да джазмайма мен
Артыксыз да, сени атынгы Ясмин ийис етгени
чырт мени хатам тюл.
Хоу, ол ышарывунг бир да-
Айт, анга тынч турсун джаяк чунгурларынгда
Бу, сув джагьаны джорукларына кёре да ушагьысызды
-билесе.
Тенгизле тёгюледи кюлсенг сени бетингден
ем, мен да тас болуп ичине тюшеме
алай тергевсюз!
... деб, джаза тураедим да;
заман тавсулду джаным, арлак тай
3
2
1... ШИЙИР..!
ма, джаздым ... оку хайда..!
КЁЧ
Анкара ва кёклеге учхан болур,
Коюп кетген шахарынг алай карала кие
Ол а кайдан билсин,
Джюрегингде минг бюсюрев бла сен
Адамланы - есгерювлени - орамланы
ем да
ичиндеги кушланы алып,
биргенге келтиргениги, анга кёче турув.
Бир кюн да манга кел,
Кёлюмде сен, мен джел бла бизден сёлеше турув ...
GÖÇ
Sen geldin diye Ankara havalara uçmuştur şimdi,
- terkettiğin o şehir yasta iken.
O nerden bilsin, kalbinde bin vefa ile sen,
kendin ile birlikte,
İnsanları – anıları - sokakları
ve hatta
içindeki kuşları da getirdiğini, -O'na taşınırken.
Bir gün de bana gel,
Kalbimde sen, ben rüzgârla bizden konuşurken
GİDİŞİN ...
Irmağın can çekişi gibiydi
-suları kıyısından çekilirken.
Gün batarken bir akşamüstü
dağın ağıt yakışı,
-ardından güneşin
ve
duyduğu sancısına benzerdi, bir ağacın
-yaprakları mevsimsiz dökülürken
gidişin...
*
*
*
СЕНИ КЕТГЕНИНГ
Кобан'ны джан авалына ушаш еди
сувла кыйырындан, тартыла туруп
кюн бата туруу бирр ингир ала,
тавну сарнаву,
-Кюн'ню ызы бла.
емда
джюрек чанчхысы кибик еди, бир терекни
джапрагьы замансыз тёгюле туруп
сени кетгенинг ...
YOL'da...
bahar diyordu,
pembe manolya ağacı,
kuruyan sarı sazlıklara...
- son ve başlangıç -
dedi, buna adam
pembe - mavi beyaz
durmadan akıp geçiyordu
hayat
beyazı karışıyordu mavisine,
sesinin göğünde
bir bulut gidiyordu
yol.da.
son bir başlangıç mıdır? dedi, kadın
rüzgârın içinden uzanıp -şiire
hazân-ı bahar yazarken
biraz daha yana kaydı
kalbinden
yol gidiyordu
O'na.
mavi - beyaz gök
hızla durmadan geçiyordu
hayat
uzağında … bir tepenin ardında
güneş batıyordu
-kalbim
geldik!
duralım.
Aşk.da..!
ДЖОЛ' да...
’’Джаз’’ деб айтаеди,
кызыл манолиа терек
куругьан мырды ханслагьа...
- ахыр бла ал кёзюв -
деб айтды, мунга адам.
кызыл - кёк ак
тохтамаздан озуп бара еди
джашав
агьы катыша еди, кёгюне
тавшуну кёгюнде
бир булутчук бара еди
джол.да.
''Хар ахыр бир башламмыды? '' деб айтды, кыз
джелни ичинден узалып, - шийирге
‘’кадар’’ джаз.ды
джаз-качны джазгьан кёзювде
ентда бир кесек джаннга тайды
джюрегинден
джол оза еди
анга.
ак - кызыл – кёк
кызыв бла тохтамаздан озуп бара еди
джашав
узагьында … бир тавну артында
кюн бата еди
- джюрегим
келдик!
Тохтайык
ахыр.да...!?
Харика'ма 2005 /Боонтон, НЖ
ДЖАН СУВУМА...
менме кызым, ешикни ач
джюгюм авурду, арыгьанма
джюрегимле колумдагьыланы ал
хар затны джерли джерине бир сал
** **
ма, бла умутларым, санга
ёмюрлюк джюрек джылывум
бу сюймеклигим,
ана алгьышым.
бары да сени ючюн
джылывуна сал да джюрегинги, аланы иги асыра
керек болур ал ёмюрде сени кеси балачыкларынга
бла; адет, намыс
еслеп тут авурду, емда бек багьалы
аланы елтип терен кюбюрчекледе асыра
сора кел де,
башчыгьынгы арыгьан тобукларыма бир тая
сылайым алтын бурма чачларынгы
ызы бла,
ол сен сюйген оюнубузну ойнайык
сен мени анам болурса, мен сени кызынг.
кысылырма алай, ол гитджечик джюрек тылпывунга
бушувларымы, кайгьыларымы ем джангызлыгьымы
табарга бир кесек кыйын болсада саннга,
джюрегими ичинден сайлап арувлармыса?
Хоу,
кыйналма, оюнну бошасак ёсерме
ентда санга ана болурма
кеси джанымдан джувгьаным - сен, ДЖАН СУВУМ'а ...
TO MY LİFE GİVİNG
Open the door my baby, it's me
I'm tired and exhausted
Take the load from my heart and soul
* * * *
Hurry and place them carefully
İn a place
where they belong to.
Cause,
There're hopes / There're devotions / There're the efforts
love and compassion. /All gathered for you with my labor,
place them in the warmth of your heart
and keep them well
They'll be much needed for your off spring in future.
And then comeback to me
Lean your head on my tired knees
So, I can caress your hair of reddish strands
There after,
let's play a game together, you're in?
Let you be a mother, and I the daugther
If I could find my through your tiny heart,
Would you sort my conserns, sorrow and loneliness?
Throughout the strands of my heart
Even if it's difficult for you to do.
And I promise,
When the game is over, I'll be your mother again, lovingly.
Without any hesitation for you,
my love implanted in you. Watered by my soul.
ИЙНАРЛА
Кёкню джарытхан, джулдузлады
Кечени джарытхан, Ай
Кюн тюлдю ол, джаным
Джашавну джарытхан сюймекликди
Игиликни тавусхан, аманлыкды
Тюзлюкню тавусхан, алдав
Заман тюлдю, ол джаным
Ёмюрню тавусхан, джарсувлады
Джангурну саклагьан, топракды
Булутну саклагьан, джел
Мен тюлме, ол джаным
Сени саклагьан джюрегимди
Назмуланы джазгьан, Леман’ды
Насыбны джазгьан, Аллах
Сен тюлсе, ол джаным
Манга джазылгьан ахырдады
КЁЛЮМЮ АХЫР ИЙНАРЫ
Кёлюмде орналгьан сагьышланы билсенг,
Ол арув кёлюннгю джилтинлери кабыныр
Тыбырына тюшгенсе сен кёлюмю, джаным
Узалама дегенлей, джюрегинг абыныр -
Сени кёрген кюн кёлюмден учхан кушла
Тилейме сени ак кёлюнгде уяланыр
Ашыгьып саклайма, мёлегим сен келсенг
Мени кюндюзюм сени кеченнге байланыр
Сени уллу кёлюнгде джюзген ак чабакла
Бири болмаса, аладан бири табылыр
Барын да коюп сен, мени колума кирсенг
Ол марушколаны авзу терк джабылыр.
Мен ийнар джазама, кёлюнг калмасын
Кёлюнге тийсе мени ешигим джабылыр.
Ертде джазылгьанса кёлюме, арувум сен
Манга келген кюн тейри ешигим ачылыр.
Кёлюме келгенни джазама елден уяла
Аланы джазмасам вой, джаным тарала
Кимни кёлюне джетейим, билмейме
Ахыры арыдым сизге мен, кёлюмю каза
Енди кёл калдырма бу китапны бошайым
Бир де- еки да айтма вой, джанынга болайым
Ичги сёз кёлден ташады мен бир тохтайым
Енди сен бир сёз айт да, мен сени тынглайым.
Kitapdan saylangan Karaçay-Malkar sözle
Abrek: Evini terketmek
Ahır-ahırda: Son, sonunda
Alkın: Henüz.
Ahlav: Ruh hali, maneviyat
Ança: Bu kadar, bu denli
Akpa:kbaba, dede.
Artıksız da: Üstelik, zaten.
Asmak: Dar ağacı
Assı: Asi, isyancı.
Azat: Özgür, özgürlük
Baliy: Kiraz
Bıyagı: Her zamanki.
Biröv: Falanca, birisi.
Bir birde: Bazen
Bukguç: Saklambaç
Boluşluk: Yardım
Buşuv: Üzüntü, keder
Çabak: Balık
Cankılıç: Gök kuşağı
Carsığan: Kaygı, üzülmek.
Cay: Yaz
Caz: İlk bahar
Cav-Cavung: Düşman.
Cıpçık: Serçe
Cırğan: Yarmak, deşmek.
Cıgıray: Dost, arkadaş.
Cibek: İpek
Çırak: Mum
Çırt: Hiç
Çirçik:Tomurcuk
Çille: Zemheri, sert kış.
Ciltin:vılcım
Çeget: Orman
Çek: Sınır
Colovçu: Yolcu
Coruk: Kural, kaide,yöntem
Çuvak: Yumuşak, berrak.
Dert: Kin
Ejüv: Vokal
Emda:Üstelik, aynı anda
Em: ve
Esle: Farkında olma
Gogga hans: Çiçek
Ginci:Oyuncak, göz merceği
İynak: Sevme, okşama.
İçgi (söz): Sır, gönül sözü.
Kabındırğan: Tutuşmak
Kaç-kaçhı: Sonbahar
Kazavat: Savaş, mücadele
Kebin: Kefen
Keç, Keçmeklik: Af, affet.
Kesek: Biraz
Kızuv: 1.Hızlı 2.Kızgın sıcak
Kurşov: Çember
Küv: Ağıt
Köz ginci: Göz bebeği
Közbav: İllizyon, sihir, riya
Kırkavuz: Eylül
Kol ayaz: Avuç içi
Kumtüz:: Çöl
Kün tayakla: Gün ışıkları
Mamır: Huzur, Mutluluk
Mangılay: Alın
Mırdı hans: Sazlık
Mina: Mayın (malk)
Nazmu: Şiir, manzume.
Nença: Ne kadar
Ören: Kuytuluk, viran yer
Sağış: Düşünce
Sanında: Umrunda.
Şav: Mahfolmak
Şavdan: pınar, kaynak.
Sezim: Duygu, hissetmek
Sıbızğı: Kaval, flüt
Sıy: Şeref, onur, saygı
Şıbıla: Şimşek
Şiş-şişge turğan: Şaha
kalkmak (malk.)
Şorka: Şelale.
Şuyoh: Dost, arkad
Sürem: Tarafında
Talay: Bir hayli, bir kaç
Tamaşa: Şaşırtıcı, hayret.
Terslik: Yanlış, hatalı.
Terk: Çabuk
Tazir: Vergi.
Teyri eşik: İlahi ışık, nur.
Tergev:Hesap, değer, önem
Tıbır: Üy, ocak
Tığırık: Dar geçit
Tıygıç: Engel.
Uçhun: Uçuşan kül zerresi.
Üç övlen: Üç kişi
Ülgü: Örnek
Zıraf: Boşuna, israf
Zulmu: Zulüm
АХЫР СЁЗЮМ
Бу джазуу китапны башында болурга тыйыншлы еди, да? Шийир бла байламлы
джарык сёзлеле башларга ...
Алай а шиир поетикала бла башыгызны аврутгандан есе кёлюм, назмуну ол
кесине енчи лирика тили бла башларыгызны изледи. Алайсыз да назмуну
танытыр ючюн омак сёзле айтырга керекмид андан ишеклиме. Тюзю бюгюннге
дери назмуну танытыр ючюн джазгандан есе, аны окурга неда джазарга даха
бек ес бурганма.
Сёзге ана тилден башларга излейме.Сизни де билгенигизча тил бир илетишим
араджы, ве инсанланы бирбирин аннгларга, джашауун курарга, кимлигин
белгили етер ючюн баш билимди. Тил джашаган бир затты аны джаны
сакланырга керекди. Тилни ем ариу ишлей биллигьигиз адабият бёлюмю манга
сорсагыз ''назму''ду. Аз сёз бла кёп зат айтабиллигьигиз енчи джазуу
джорукланы куру назму бла етебилликсиз.
Тюзюн айтырык босам, мен кеси ана тилими ариулугуну-тазалыгыны аны
ичиндеки мюзиканы артыксыз да, онла бла тилни сёлешилген бу тыш кралда
джашап башлаганымда аннгладым. Тилими каллай бир ариу-енчи тил боганын
юренгенимде о кюннге дери джазып бир кыйырга ата барган тизгинлерим
кесилигинден тилге келип тебредиле. Бу кралда кесими тин-тил-кюлтюра
байлыгымы асырап, джашауга байланган чархымы (рухуму-ич сезимлерими)
тас етмез ючюн ана тилим бла назмуладан кюч алдым . Алай бу ишни етген
сагатта мени бир да болмай, еки ана тилим боганы мени уллу насыбым еди.
Бири Тюркче екинджиси Карачай-Малкар тили; бири джетмеген джерде
екинджиси манга болуша еди. Карачай тиден есе Тюркче джазганларым кёп
болгаллыкга, бу китапны Карачай тилде басмалап, алны анга бергеними
себеби; ,
бу тилни Дюния'дагы башха тиллени ичинде бир джашау дыгаласы, джан
казаваты бергени ючюндю.
Бир тил джазуу бла адабият бла кагытга салынмай алай куру адамла
арасында сёлешилгенле калып кете-есе, башха тиллени боюндуругьу тюбюнде
калып, тарихни ичинде тас болуп кетмей мадары джокту. Карачай- Малкар
тил ол коркууну ичинде болган тилледен бириди. Муну артыксыз да
УНЕСДЖО'да дюни-яда ёле барган тиллени ичинде белгиленип турганындан
аннглайбыз.. Ата джурт Кафказ'да кирил алфабе-силе джазылган
чыгармаланы (есерлени) санамасак, биз диаспорада калган халк ючюн латин
харифлеле ана тилибизде джазылган китабыбыз джок дерча алай бек азды.
Ана тилими корувлап сакларга, аны ана джылы-вуну джаш тёлюбюзню
джюрегине салыр иннет бла джолга чыкганым бу китабымда назмуланы ем
биринчи иши тилге джумушту. Ала маганасндан неда лирикасындан алга,
сизни ана тилге елтирик бир кёпюр бир джолду. Куру Карачай тилде болмай,
катында Тюркче салганымы себеби, бир тамырдан келген бу еки тил
бирбилерине кол-канат керип, джолдаш босунла амалдады. Бир еки ингилиз
тилде кёчюрюлген назмула-рым да Америка'да тувуп ёсюп тилни унутган
Таулу женарасён ючюндю.
Назмуну юсюнден айтырык болсам; ол манга танымсызды ...аны тарихи
аламны тарихиле бирге джазылып башлаган болур деп, тюшюнеме ...ол
биринчи уллу ''ШИИР'' джазылган заманда... БОЛ! Сёзю бла бирге ....
Шиир, джюрек сёзлени джазууга салгандан да башха тюрлю бир затты манга
кёре ...Джашауга карамы ин-санны барлык себеби аламны кысха айтыуу...
Джашауну теренлеринде ол кёзюнден кёлюнден де ташай-ганланы барыды;
ШИЙИР.
Катындан есгермей озуп кетгенибиз бир гюлню джапырагында бирбирден, бир
кумусханы джашау каза-ватында. Кюн батханда тауну артында койган ол
аламат бояулада ...кызылында, морунда, сарысын-да. Бирбирден бир урушну
ортасында гюнахсыз бир сабийни кёз карамында ...аны гинджисинде ...
Назму хар джердеди ...кёлюню кёзлериле джашауга карай билгенле аны
кёребилир. Ол бир джесирликди, аны тутмагына тюшген биринден сиз;
''Бюгюн хава бек ариуду'' деп бир тюз айтым сакламагыз, нек десегиз? Ол,
тутуп ол хауаны шийир етерикди ... Кёкню чуваклыгын саллыкды ол айтымны
ичине, кушланы джювюлдегенин ... джерни ийисин ... ол хауаны бизге ариу
етгенни ... А'ны.
Сизден бу китапны китаплыгыгызда тюл, ''Джюрегигизде асыра''гыз. Ана
тилде сёзлеригизни ёстюрюрп юсюне салган бла калмай аланы кеси джашау
назмугугузга салырыгызны тилейме.
Игиге, ашхыга биргелей хурмет емда сюймеклик бла ...
Leman J. Koç - 2016 / usa
ЛЕМАН Ж. КОЧ - (Биёграфи)
Леман, 1963.чю джылда Тюркие'ни Ескишехир шахарында
тууганды. Окувуна таулу ел Якапынар 'да башлап калганын
Ескишахар'да окуп Иншаат Теджниджал Сджхоол'ну
бошаганды. Атасы; Кочхарлары, Джанкёзлери, Акбайлары
бла анасы Кипге тукумданды.
2001 джылындан беричин еки сабийи бла Америка'да
джашайды. Леман теджхниджал окуу окугаллыкга аны
кёлю качанда адабиятда тартып, сабийлигинден башлап
назмуланы бег сюйюп аланы окувчу-джазувчусу болганды.
Джазган-ларын кесине тыйып басмаламай турган, тувган
джеринден узакта джангы джашауну анга келтирген терен
сезимлери емда джуртуна тансыклыгы аны кеси тилинде
даха кёп джазарына себеп болганды. Америка'да
сёлешилген кёп тиллени ичинде кеси тилини ариулугуну даха да бек есгергенин айтган
Леман'ны Тюрк тилде джазган назмулары бла кысга хикаелери 2005 джылында Тюрк
едебият-санат жоурналлада чыгып теб-регенди.
Берфин Бахар едб. кюлтюр дегиси, 2005
Мави Ада санат ве едб. дергиси, 2006
Хершее Каршын санат, клт. ве едебият дергиси,2007
Кар едб. дергиси,2009
Шехир едб. дергиси, 2006
Мевсимсиз едб. шиир антоложиси, 2008
С.Имге едебият, 2012
Миллиет газетеси (2008)'де джазган назмулары басылганды.
Ата Джуртну Ийнаклай (Диаспора Антоложиси-Джауджасус, Руссиа-2013)
Заман Караджхай Газетте (Руссиа ) 2013'де джазган назмулары бла ана тил юсюне
джазган макалелери басмаланганды.
Джазганларыны аслам кесеги Тюркче болгаллыкга аны Ингилиз тилге кёчюрюлген
назмулары да барды.
2016 джылында ана тилинде еки китап басмалаган Леман, арт кёзювледе тюркче
джазарга ара берип литература тилини ёстюрюр амал бла тау тилде окуп джазады.
Бысагатта белгили Тюрк шаирлени чыгармаларыны тау тилге, Карачай-Малкар тилде
назмуланы Тюрк тил емда Ингилиз тилге кёчюрюп юч тилде бир китаб юсюнде ишлеген
Леман, таулу сабийлени де унутмайды. Аны джазган джомаклары бла сабий назмулары
ата джурту Кафказда сабий жоурнал Нур'да басмаланады.
Леман, тил джумушун джазуу бла да коймай Неу Ёрк'да бир Тюрк радёсунда ишлеп кеси
тилине ишлегенинни алайда бардырганды. Кеси редактёрлюгьюн етген бир шиир-
адабият програм бла еки джылдан артык заманны Тюркие'ден шаирлени конак етип
Тюрк тилде берювле етгенди.
Басмаланнган китаплары:
Атласта Ерле Гёк Арасы , ( Ист/ 2010 )
Минги Тавну Кол Ызлары ( КМ едб. Антоложиси), 2016
Джюрегингде Асыра Мени (КМ дилде шиир китабы), 2016