simplebooklet thumbnail

 

 

                                                                                                                                                 Bülent DOGAN

 

                                ADAMLIK ZENAATI YAYINLARI

 

                                                                            2. Kitap

 

 

      ADAMLIK ZENAATI

    

           İLK MEDENİYETLER TARİHİ

 

                                                             TARİH: 200.000 - 45.000 YIL ÖNCE

    ADAMLIK ZENAATI 2. Kitabına başlamadan önce 1. kitabımızda son kaldığımız konuları kısaca özetleyelim. Daha sonra da kaldığımız yerden devam edeceğiz.

    Zaman tünelinde yolculuk yapmaya devam ediyoruz.

    Alt Paleolitik dönem, 1400.000 - 200.000 yıl öncesindeki zaman aralığını kaplıyordu.

    Orta Paleolitik dönemden yani 200.000 yıl önce Afrika'dan göç ederek tüm Dünya'ya yayılan Homo Sapiens olarak bildiğimiz atalarımızın, günümüz tarihine doğru yaklaştıkça insanlık tarihinde nelerin değiştiğini göreceğiz.

    Orta Paleolitik dönem, 200.000 - 50.000 yıl öncesindeki zaman aralığını kaplıyor. Özetleyecek olursak;

    195.000 yıl öncesine ait, en eski, Afrika'da Homo Sapiens'lere ait fosil örnekleri bulundu.

    170.000 yıl öncesinde ilk insanlar giysi giymeye başladılar.

    130.000 yıl öncesinde (Eemian) buzul dönemi başladı.

    115.000 yıl öncesinde (Eemian) buzullar erimeye başladı.

    120.000 - 90.000 yıl öncesindeki zaman aralığında; Kuzey Afrika bölgesi ıslak ve verimli topraklara sahipti.

    82.000 yıl öncesine ait fosil kalıntıları ile birlikte bulunan (Fas Traforalt köyü) küçük delikli deniz kabuğu boncuklar bulunan kişisel süslemenin en erken kanıtıdır.

    75.000 yıl öncesinde Endonezya Sumatra'da büyük volkanik patlama olmuştur. Bunun neticesinde Toba gölü oluşmuştur.

    70.000 yıl öncesine ait (Güney Afrika Cumhuriyeti Bolombos mağarasında), soyut sanat veya sembolik sanatın en eski örneği sayılan çapraz ve çizgili desenleri taşıyan kazınmış örnekler bulunmuştur.

    Üst Paleolitik dönem, 50.000 - 20.000 yıl öncesindeki zaman aralığını kapsıyor. Kısaca özetleyelim; 

    50.000 - 30.000 yıl öncesindeki zaman aralığında, kuzey Afrika'da geniş ıslak ve yağışlı bir dönem (Mousterian pluvial) oldu.

    45.000 - 43.000 yıl öncesindeki zaman diliminde, (Cro - Magnon) Avrupa erken modern insanının yaşadığı dönem olarak bilinir.

    45.000 - 40.000 yıl öncesindeki zaman sürecinde, Fransa'da gelişmiş sanayi kültürün (Chatelperronian) başlangıcı olarak kabul edilir.

                                                               1.

                                                            

                                                                                                             

                                                              

 

 

 

                                                                                TARİH: 42.000 - 40.000 YIL ÖNCE

     42.000 Yıl öncesine ait, Almanya'da bulunan buluntularda o dönemde insanların flüt çaldıklarının kanıtıdır.

 

 

 

 

 

 

 

         (Yaklaşık 42.000 yıl öncesine ait, Almanya'da sergilenen bir flüt.)

 

     42.000 yıl öncesine ait Jerimalai mağarası ve Doğu Timorda bulunan buluntular, derin deniz balıkçılığı teknolojisi ve üst düzey denizcilik becerilerinin geliştiğini göstermektedir.

     41.000 yıl öncesinde, Altay dağlarının kuzeyinde Denisova homonisi yaşamıştır.

     40.000 yıl öncesinde, Homo Neanderthalensis soyunun tükendiği düşünülmektedir.

     40.000 yıl önce Avrupa'da Aurignacian yaygın kültür döneminin başlangıcıdır.

     40.000 yıl öncesine ait, bilinen en eski aslan insan heykelciği bilinen en eski zoomorfik figüratif sanatın varlığının kanıtıdır.

     

 

 

 

 

 

 

       

               

 

                   

                   (Aslan insan figürü 40.000 yıl öncesine ait Almanya.)

                                                               2.

 

                                                             TARİH: 40.000 - 35.000 YIL ÖNCE

    40.000 yıl öncesine ait bilinen en eski mağara resimleri, el şablonları ve hayvan figürleri kuzey İspanya Altamira mağarasında bulunmuştur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                  (Altamira mağarası İspanya)

 

    40.000 - 30.000 yıl öncesine ait ilk yerleşim yerleri (Avustralya'lı aborjinlere ait Sidney, Perth, Melbourne) bulunmuştur.

    40.000 - 20.000 yıl öncesine ait, Avustralya Mungo Lady gölü kıyılarında bilinen eski ritüel kremasyonla ölülerini gömdükleri biliniyor.

    35.000 yıl öncesine ait, en eski zoomorfik rakam, figüratif sanat ve insan figürleri bulunmuştur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                          (35.000 yıl öncesine ait figüratif insan heykelcikleri)

                                                               3.

                                                          

                                                                                           TARİH: 33.000 - 26.000 YIL ÖNCE

    33.000 yıl öncesine ait, bilinen en eski evcil köpek kafatasları Avrupa ve Sibirya'da var olduğunu göstermektedir. 

    30.000 yıl öncesine ait, yaklaşık 10 kilometre kare alanı kaplayan Hindistan Bhimbetka mağarasında, kaya sanatının bilinen en yoğun, 500 resim konsantrasyonu içeren yaklaşık 800 kaya sığınağı vardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                  (Hindistan, Bhimbetka mağarası)

 

    28.000 yıl önce, insanlar bükülmüş ip kullanmaya başladılar.

    28.500 yıl önce, Yeni Gine Asya ve Avustralya'dan gelen kolonistler tarafından dolar.

    28.000 - 24.000 yıl öncesindeki zaman aralığında, bilinen en eski seramik, pişirme ve saklama kapları ve seramik heykelcikler yapılmaya başlanmıştır.

    28.000 - 20.000 yıl öncesinde, Gravettian alet yapma kültürü gelişmiştir. Avrupa'da zıpkın, iğne, çeşitli çengelli el aletleri, testere benzeri marangozluk aletleri, el dokumacılığı, çeşitli süs eşyaları, kişisel takı süsleri, çeşitli bıçaklar, kamalar, ok uçları, taş heykelciklerin yapılması ile modern sanat döneminin adeta tarihte öncülüğünü yapmaktadır.

                                                                                                           

                                                              4.

                                                          

                                                             TARİH: 26.000 - 15.000 YIL ÖNCE

    

    

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                 (Gravettian kültürüne ait eserler)

 

    26.000 yıl önce artık, Dünya'nın birçok yerinde ip veya liflerle örülmüş; giysi, çanta, bebek taşıyıcıları, sepet ve ağ yapılmıştır.

    26.000 - 20.000 yıl öncesi zaman aralığı, Maksimum son buzul dönemi oldu.

    25.000 yıl önce ilk kuzey Amerika kolonistlerin yaşam yeri olmaya başladı.

    25.000 yıl öncesine ait Çek cumhuriyeti Dolni Vestonice ve Moravia'da en eski kalıcı yerleşim yerleri bulunmuştur.

    21.000 yıl öncesi, Avustralya Canberra'da erken insan eserlerinin aktivitesi başlamıştır.

      

                                       Mezolitik Dönem

    20.000 (MÖ. 18.000) yıl önce, doğu Akdeniz Levant bölgesinde arkeolojik Kebaran kültürü gelişmiştir.

    20.000 (MÖ. 18.000) yıl öncesine ait Çin'de en eski çanak, çömlek depolama ve pişirme kapları bulunmuştur.

    16.000 (MÖ. 14.000) yıl öncesine ait Fransa'da İspanya sınırına yakın Wisent mağarasında kilden yapılmış heykeller bulunmuştur.

    15.000 (MÖ. 13.000) yıl önce yünlü gergedan soyu tükeniyor.

                                                                                                               

                                                               5.

aloo

                                                                              

                                                             TARİH: 15.000 - 13.000 YIL ÖNCE

     15.000 - 14.700 (MÖ. 13.000 - 12.700) yılları öncesi tarih aralığında en erken domuz evcilleştiriliyor.

     14.800 (MÖ. 12.800) yıl önce kuzey Afrika'da nemli dönem başlıyor. Daha sonra Sahra olacak bölge; ıslak, bereketli ve akiferler dolacak.

     13.000 - 10.000 (MÖ. 11.000 - 8.000) yıl önce, Maksimum son buzul sonrasındaki dönemde, iklim ısınır ve buzullar geriler.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                               (Son buzul döneminde Avrupa)

 

 13.000 (MÖ. 11.000) yıl önce buzulların erimesiyle beraber büyük toprak salması ve seller oluşur. Buzulların erimesiyle beraber bu büyük toprak salgını olmasa; Karadeniz Dünya'nın en büyük gölü olabilirdi.

                                                                                                           

                                                               6.

                                                                                                               

                                                             

                                                              TARİH: 13.000 - 11.000 YIL ÖNCE

    13.000 - 11.000 (MÖ. 11.000 - 9.000) yıl öncesindeki tarih aralığında insanlar ilk koyun evcilleştirmeye başladılar.

    12.000 (MÖ. 10.000) yıl öncesinde; Ürdün nehri üzerinde, Batı Şeria ilki Jericho da yirmiden fazla ardışık ilk yerleşim kalıntıları gün ışığına çıkarıldı.

    12.000 (MÖ. 10.000) yıl önce, insanlar ilk kez keçi evcilleştirdiler.

    12.000 (MÖ. 10.000) yıl öncesinde, Danimarka ve güney İsveç'e akım başlar.

    11.000 (MÖ. 9.000) yıl önce, en erken inşaası olarak geçen dini tören yapıları, Göbekli tepe Türkiye'nin güneyinde Urfa şehrinde, Dünya'nın belkide en eski proto-dini olarak kaydedilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

                                                                                                      (Göbekli tepe Urfa Türkiye)

 

    11.000 (MÖ. 9.000) yıl önce, Jericho'nun ortaya çıkışı ile şimdi Dünya'nın en eski ve sürekli yerleşim şehirlerinden biridir.

    11.000 (MÖ. 9.000) yıl önce, dev kısa tüylü ayılar, at türü tek tırnaklı Equidae ve kuzey Amerika'da dev Magatherium'ların soyu tükeniyor.

                                                                                                             

                                                              7.

                                                                

                                                             TARİH: 10.500 - 10.000 YIL ÖNCE

     10.500 (MÖ. 8.500) yıl önce, insanlar ilk kez sığır evcilleştirmeye başladılar.

     10.000 (MÖ. 8.000) yıl öncesi, kuaternerde yok olma olayları döneminde; Yünlü gergedan, İrlanda geyiği, Mağara ayısı, Mağara aslanı ve Kılıç dişli kedilerin soyu tükeniyor. Yine bu dönemde Mamutların Avrasya ve Amerika'da soyu tükeniyor.

 

                                     Neolitik Dönem:

     10.000 - 9.000 (MÖ. 8.000 - 7.000) yılları öncesine ait, Byblos Lübnan'daki bazı binaların varlığı halen yerinde görülebilmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

                                         (Byblos şehri Lübnan)           

 

     10.000 - 9.000 (MÖ. 8.000 - 7.000) yıl öncesinde kuzey Mezopotamya'da arpa va buğday ekimi başlar. İlk başta bira, daha sonra bulamaç, çorba ve ekmek yapılmaya başlanmıştır.

                                                                                                               

                                                              8.

                                                             

                                                             TARİH: 10.000 - 8.000 YIL ÖNCE

     10.000 - 8.000 (MÖ. 8.000 - 6.000) yıl önce buzul kütlelerinin erimesi sonucu denizlerdeki su seviyesi azar azar yükselmeye başlamıştır.

     9.500 - 5.900 (MÖ. 7.500 - 3.900) yıl öncesi tarih aralığında, holosen ıslak faz sebebiyle kuzey Afrika'da ıslak ve yağışlı koşullar uzun bir dönem sürdü. Bununla beraber Sahra çöl bölgesi, savana benzeyen doğal ortamı destekledi.

     9.500 (MÖ. 7.500) yıl önce, Anadolu Çatal Höyük'te ilk kentsel yerleşim kuruldu. Bu dönemde en erken kedi evcilleştirilmeye başlandı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                     (Çatalhöyük Anadolu)

 

     9.200 (MÖ. 7.200) yıl önce, Amman, Ürdün ve Ain Ghazal'da ilk ortalama 15 hektarlık alana yayılan erken yerleşimler inşa edilmiştir.

     9.000 (MÖ. 7.000) yıl önce Çin'de Jiahu kültürü başladı.

     9.000 - 3.500 (MÖ. 7.000 - 1.500) yıl öncesi, Hint yarımadası şimdiki Pakistan'da Mehrgarh medeniyeti tarihi başlar.

     8.200 - 8.000 (MÖ 6.200 - 6.000) yıl önce tarih aralığında küresel sıcaklıkta ani düşüş ve soğuma meydana gelmiştir.

                                                                                                             

                                                                                                                                                     9.

                                                            

                                                              TARİH: 8.000 - 5.500 YIL ÖNCE

     8.000 (MÖ. 6.000) yıl önce, Halep'te yerleşimler başlıyor. Daha önce Halep'in 25 kilometre kuzeyinde 13.000 yıl öncesine kadar yaşayan Qaramel Tell insanlarının Halep'te ilk yerleşimi inşa ettikleri biliniyor.

     7.500 (MÖ. 5.500) yıl önce, Plocnik Sırbistan ve diğer yerlerde bakır eritilmeye kullanılmaya başlanıyor.

     7.200 - 6.000 (MÖ. 5.200 - 4.000) Malta adasında ilk yerleşim ve tarım başlıyor.

     7.000 (MÖ. 5.000) yıl öncesinde uygarlıklar tarihte ilk tekerleği icat ediyor. Ayrıca bu tarihte ilk proto-yazma yayılıyor.

     6.000 (MÖ. 4.000) yıl önce Mezopotamya'da medeniyetler gelişiyor ve Mezopotamya'da ilk at ve tavuk evcilleştirmeye başlanıyor.

     5.900 (MÖ. 3.900) yıl önce, Sahra çölünde başlayan kuraklık nedeniyle Nil vadisi ve yakındaki bölgelerden Mezopotamya ve kuzeyine göç başlamıştır.

     5.800 (MÖ. 3.800) yıl önce, devam eden küresel iklim sıcaklığı İngiltere'nin güney batısında 650 kilometre olan somerst düzlüklerini oluşturuyor.

     5.700 (MÖ. 3.700) yıl önce, Girit adasında Minos uygarlığı başlar.

     5.500 (MÖ. 3.500) yıl önce, Sümer ve Mısır'da ilk mumyalamalar yapılıyor.

 

     Neolitik Dönem, Tunç çağının başlangıcı olan 5.300 (MÖ. 3.300) yıl önce sona eriyor. Neolitik Dönemin sona ermesi, İrlanda Dublin yakınlarındaki Newgrande yapısının inşa edilmesi ve Sümerler tarafından yazının bulunması Tunç Çağının başlangıcının temel taşı olarak kabul ediliyor. 

     

     Hayatın karmaşık yapısını ve geçmişimizi anlayabilmek için tarihte yolculuk yapmaya devam ediyoruz. Geçmişi anlayabilmek adına, insanlığın yaşamında etkili olan keşifleri, icatları, yaşam koşullarını ve savaşlara gözatmamız gerekiyor. Ancak bu temel konuları incelediğimizde Dünya coğrafyasında yaşamın nasıl şekil aldığını, yaşantımızı ne kadar etkileyebildiğini anlayabileceğiz. İnsanlık yaşamında en etkili olan konulardan bir diğeride din konusu. Tarih basamaklarını tırmandıkça dinlerle ilgili daha çok ayrıntıya yer vereceğiz. Din konusunu iyi anlayabilmek için Mitolojiyede kısaca göz atmamız daha doğru olacaktır. Kulaktan kulağa yayılan mitlerin, masalların insanlığı nasıl etkilediğini gördükçe; kafamızı kurcalayan bu konularla ilgili,  şekil aldıkça şaşıracağınızı tahmin edebiliyorum. 

 

                                                             10.

 

                                               Mitoloji

     Mitoloji: Yunanca söylenen söz veya diğer eş anlamıyla duyulan söz. Çağdaş kullanımda, mitoloji ya belirli bir din veya kültürdeki gerçekte doğru olmayan bir hikaye veya alıntı unsur vurgusunu barındırır. 

     Mitoloji, efsaneleri konu itibarıyla tanrıları, soylu kişileri, asilleri, kahramanları ve doğaüstü varlıkları konu alan anlatılardır. Uyumlu bir sistem içerisinde düzenlenmiş ve genelde geleneksel sözlü olarak din adamları ve efsaneler anlatan insanlar aracılığıyla yayılarak canlı kalmıştır. Genellikle alakalı oldukları toplumun dini veya ruhani yaşantıları ile bağlantılı olan anlatılar, din adamları ve hükümdarlar tarafından onaylanırlar. Toplumun ruhani yapısıyla aralarındaki bağ koptuğunda, mitolojik değerini kaybeder ve halkın kültür ürünü söylentiler veya peri masalları haline gelirler.

     Bir söylenti, etkisinin yani gücünün bir kısmını, toplumun o söylentiye olan inancından,  doğru olarak kabul edilmesinden alır.

     Mitolojideki efsaneler genellikle evrenin ve yerel bölgenin ortaya çıkışını yani meydana gelmesini açıklama amacı taşır. Yaratılış ve kuruluş efsaneleri bu konulara örnektir. Hikayeler ayrıca genelde doğa olaylarının, farklı şekilde açıklanamayan kültürel adetlerin açıklanması amacını taşır. Bazı efsaneler orjinal olarak sözel bir geleneğin ürünüyken zamanla yazısal hale gelmişlerdir. Birçok efsanenin başlangıç noktası aynı iken değişik coğrafya ve kültürlerden etkilenerek farklılaşmış, birden fazla anlatı haline dönüşmüştür. Nuh'un efsanesi bu konuya iyi bir örnektir. Söylenti kutsal bir öyküyü anlatır. Eski zamanlarda veya masallara özgü zamanda bir şeyin nasıl yaratıldığını ve nasıl varolmaya başladığını anlatır.

     Çoğu dinde mitolojinin çok önemli ve öncelikli bir yeri bulunur. Efsaneler, günlük kullanımdakinin aksine, aslında bir hikayenin nesnel anlamda yanlış yada doğru olduğunu tanımlayamaz. Daha fazla nesnel veya materyalist (insan özünün ve bilginin temeli) nasyonlardan ilgisiz bir şekilde doğru veya gerçek kavramının ruhsal, psikolojik veya sembolik yönlerine gönderme yapar.

     Her ne kadar günümüzdeki yaygın dinlere ait birçok kişi dinlerinin kökeni ve gelişiminde yer alan anlatıları, tarihi olaylar olarak ele alsalarda, bunları inanç sistemlerinin figüratif temsilleri olarak gören kişilerde mevcuttur. Mitolojiler objektif bir doğruluk taşıyamazlar.

                                                                                                           

                                                             11.

 

    Mitoloji, materyalist veya objektif bir doğruluk nasyonu barındırmadığı gibi bu tip doğruluk amacıda barındırmaz. Din ve mitoloji ilişkisindeki yaygın bir hata da, eski toplulukların inandığı dinlerin mitolojileri ile karşılaştırılmasıdır. Söylentiler de bahsi geçen kişilerin çoğu doğru olabilir. Bununla beraber anlatılan söylentilerin (mitoloji veya mitlerin) doğruluk payı taşıyacağı anlamına gelmez.

 

                                     Tunç Devri (Bronz Çağı)

 

     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    (Newgrande Orla Fallon)

 

     MÖ. 3.300 yıl önce, Bronz çağının başlangıcı olarak İrlanda Dublin yakınlarınddaki Newgrande'ın inşa edildiği tarih olarak kabul edilir.

     MÖ. 3.200 yıl öncesindeki yıllarda, Fırat ve Dicle nehirleri arası Mezopotamya'da yaşayan Sümerler tarihte ilk yazıyı icat etmeleri ayrıca Tunç devrinin başlangıcı olan bir dönüm noktası olarak bilinir.

 

     Tunç Devri, en ileri metal işleme teknikleri dahil insanların kültürel gelişiminde bir dönem anlamına gelir. Eritilen bakır ve kalay, bakır cevherlerinden doğal olarak oluşan bu döküm bronz olarak bilinir. Bu doğal olarak oluşan cevherlere, genellikle ortak bir yabancı madde olarak arsenik dahildir.

                                                            12.

     

 

                                                               TARİH: MÖ. 3.200 - 3.000 

     MÖ. 3.200'lü yıllarda; Yunanistan'da Kiklad uygarlığı ve kültürü, Peru'da Norte Chico uygarlığı ve kültürü, İrlanda'da Proto-elam uygarlığı ve kültürü başlıyor.

     MÖ. 3.100'lü yıllarda İskoçya'da inşa edilen Skara Brae olarak adlandırılan sekiz kümeli evden oluşan bir köy kendini gösteriyor.

     MÖ. 3.100'lü yıllarda Mısır'da ilk hanedenlık başlıyor.

     MÖ. 3.000'li yıllarda Mısır takvimi başlıyor.

     MÖ. 3.000'li yıllarda İngiltere'nin güneyinde Stonehenge'nin inşası başlıyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                   (Stonehenge İngiltere)

 

     MÖ. 3.000'li yıllar öncesinde, Romanya ve Ukrayna'da, Cucuteni ve Teypillan, uygarlıkları ve kültürleri başlıyor.

     MÖ. 3.000'li yıllarda, İran'da Jiroft medeniyeti ve kültürü başlıyor.

 

                                                            13.

                                                             

                                                             TARİH: MÖ. 3.000 - 2.800 

     MÖ. 3.000'li yıllarda ilk kez Mısır'lılar papirüsü kullanmaya başlıyor.

     MÖ. 3.000'li yıllarda Zerdüştlüğün ortaya çıkışı biliniyor. Zerdüştlük Dünya'nın en eski tek tanrılı dini olarak kabul görüyor. Zerdüştlük'te belirtilen birçok mitoljik söylenti ve efsanenin sonraki tek tanrılı dinlerde belirdiği görülüyor. 1. Zerdüşt Mahabat'ın MÖ. 3000'li yıllarda, 2. Zerdüşt Haşeng'in MÖ. 2040'lı yıllarda, 3. Zerdüşt'ün ise MÖ. 660'lı yıllarda yaşayan Zerdüşt olarak biliniyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                             (Faravahar Zerdüştlüğün simgesidir.)

     MÖ. 2.800'lü yıllarda Hindistan'da, Hint vadisinde Kot Diji uygarlığı ve kültürü başlıyor.

     MÖ. 2.800'lü yılları, Çin'de Üç egemen, beş imparator dönemi başlar.

                                                                                                               

                                                            14.

 

 

 

                                                                                                                                                                  TARİH: MÖ. 2.700 - 2.600

     MÖ. 2.700'lü yıllarda, Yunanistan'ın Girit adasında kurulan Knossos şehrinde Minos uygarlığının nüfusu 80.000'e ulaşıyor.

     MÖ. 2.700'lü yıllarda Mısır'da eski krallık başlıyor.

     MÖ. 2.600'lü yıllardan kalan, en eski literatür olarak bilinen Sümer yazılarının metinleri, geçmişten günümüze tarihe ışık tutuyor. Sümerlerden günümüze ulaşan yaklaşık 12.000 tablet bulunmuştur. Arkeolog ve Atropologların tabletlerde yazılan konuları incelediğinde 56 tablette Gılgamış destanını anlattığı görülüyor. Diğer tabletlerde ise ağırlıklı olarak gramer metinler, dini metinler, basit ders anlatımları, büyük bir su taşkını, yaratılış mitolojisi, pişmanlık ilahileri, törenler ve ilahilerin yer aldığı görülüyor. Mezopotamya'da ortaya çıkan sayısız medeniyetin temelini Sümerler atmıştır. Ayrıca yazı ile birlikte Astronomi'de tarihte ilk defa Sümerler'le ortaya çıkmıştır. Genel düşünce Sümerler'in çağdaş olan halkları yakından etkilediği ve birçok benzerliğinin olduğu bilinir. Mezopotamya'da yaşayan birçok farklı kavimden ilk öne çıkan ve daha sonraki medeni oluşumların temelini atan Sümerler'dir. Yazı, dil, tıp, astronomi, matematik, din, mitoloji gibi alanlarda ilk öne çıkan ve bilinen toplum Sümerler'dir.

Ayrıca ilahi dinlerde yer alan; Yaratılıştan, Tufana, Emeş ve Entene ilk kez Sümerler'de rastlanır. Bu konuların Sümer mitolojisinde yer almaları diğer ilahi dinlerin geçerli kaidelerinin söylentilerden alındığını ortaya koyar.

     Bu konularla beraber; yılbaşı ağacı süsleme, evlilik yüzüğü, nazar boncuğuda Sümerler'de görülmüştür. Sümerler bataklıkları tarım için kurutmuşlar, ticaret, dokumacılık, dericilik, taş oymacılığı, çanak ve çömlekçilik gibi işlerlede uğraşmışlardır. Diğer bir konu, Sümerlere ait Gılgamış destanı anlatımı ve Tufan söylentisi günümüzdeki tüm tek tanrılı dinlerde yer alması ile farklı benzerliklerle efsaneleştirilmiştir. Tek tanrılı dinlerde yer alan Nuh'un; Sümer'li olduğunu bu mit (söylenti) ortaya koymaktadır. 

     Sümerlerde en çok dikkat çeken bir konu, tarihte ilk kadın tanrıçanın olmasıdır. Sümerlerde görülen ilk kadın tanrıça İnanna yada diğer bilinen adıyla Tanrıça İştar'dır. Doğuran ana tanrıça olması ile birlikte İştar Venüs gezegenini temsil eder. İştar aynı zamanda; kırmızı gülü, kalbi, aşkı, bereketi ve adaleti temsil eder.

                                                                                                         

                                                            15.

 

 

 

 

                                                       TARİH: MÖ. 2600 

     İştar diğer isimleriyle; Astarte, Aşforet, Astare, Artemis, Anahita, İsis, Venüs ve Kibele olarakta bilinir. Günümüzde Ezidi halkının kültüründe halen belirgindir. Babilin ilk kurucusu Baal'in eşi Astare olarak hafızalarda yer alır. Baal ve Astare'yi simgeleyen yeşil, sarı ve kırmızı renkler; aşk, siyasal, askeri, ticari, dinsel ve cinselliği sembolize ettiği için yaygın olarak kullanılır.